Devri

sonn

sonn

adj., adv. & prép.

I. Adj.

A. Attr./Épith.

(1) Droit, raide.

●(1732) GReg 307b. Dresser, élever, tr. «lacqaat sonn.»

●(1876) TDE.BF 580b. Sonn, adj., tr. «Qui est droit ou d'aplomb.» ●(1896) GMB 634. pet[it] tréc[orois] zoñt raide, droit.

(2) Ferme, immobile.

●(1732) GReg 307b. Fixe, ferme, immobile, comme un terme, ou un corps mort, tr. «sonn.» ●827a. Roide de froid, tr. «Sounn gad ar riou.»

(3) Abrupt, raide, à pic, escarpé.

●(1732) GReg 827a. Roide, droit, rude à monter, tr. «Soun. Van[netois] Sonn.»

●(1866) LZBt Gouere 158. graio sonn.

●(1924) BILZbubr 41/949. o pignal gra sounn Plounerin.

B. Attr./Épith.

(1) (Coup à boire) bien servi, bien tassé.

●(1876) TDE.BF 436a. eur banne sounn a win. ●(1878) EKG II 188. eur banne sounn. ●(1890) MOA 190b. Un bon coup de boisson, tr. «eur banne sounn.» ●(18--) CST 107. Unan dreist-oll, a c'houlennas eur banne sounn.

●(1936) ONEN 19. Eur banne sounn en deus bet, anat eo, digant an Aotrou Maer.

(2) (en plt de la nourriture) Consistant.

●(1838) OVD 105. ind ou dès liessoh dobér ag ur bihuance sôn. ●277. supportein ur vagadur sonnoh.

●(1907) DIHU 28/445. De labour start e jauj bouid son.

(3) (en plt d'une idée) Ferme.

●(1907) BSPD I 173. En duk e lakas, nezé, sonn én é ben hag én é chonj kuitat er bed. ●(1912) BUEV 15. Mari e vezé dalhmat er chonj-sen én é spered ha ker sonn ma nen dé jamés kuit.

(4) (en plt d'un coup porté) Bien assené.

●(1911) BUAZperrot 725. Attila (...) en devoa bet eul lamm sonn, demdost da Jalons, digant Aëtius, jeneral Romen. ●(1925) DIHU 163/213. hag e vouté geton mojadeu sonn.

(5) (en plt du regard) =

●(1908) FHAB Mae 135. pegen reud ho mouez, pegenn zoun ho lagad !

(6) Costaud.

●(1939) RIBA 11. Donet e hra goazed sonn de grog énnon.

(7) Ferme (dans sa foi, ses idées).

●(1879) GDI 129. crechénion sonn.

●(1913) THJE 8. ur grechénéz sonn. ●(1939) RIBA 93. Ur hristén sonn e oè er pobour.

(8) (Foi) ferme.

●(1922) BUPU 7. na péh ur fé sonn pe laré Me gred é Doué !

(9) Ever sonn : grand buveur.

●(1979) LIMO 19 mai. Er Vretoned en des, é gwir pé é geu, er vrud de voud éverion sonn.

(10) (Vérité) bien établie.

●(1839) BESquil v. Ur huirioné sôn-é.

II. Attr. Bout sonn a benn : avoir la tête sur les épaules.

●(1967) LIMO 03 mars. Lod kaër a verhed, sonnoh a ben ; e ré guelloh.

III. Adv.

A. Adv.

(1) Droit, d'aplomb.

●(1732) GReg 733b. Lever quelque chose à plomb, tr. «sevel sonn un dra bennac.»

●(1838-1866) PRO.tj 178. Den na zougue sonnoc'h ar bannier bras. ●(1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «sounn.» ●82b. Se dresser, tr. «sevel sounn.»

(2) =

●(1790) MG iii. presantein e rér amen er memb gurionnéeu (...) èl idan ur form nehué, péhani e scoei martezè sonnoh é speret ul lod-vat, eit ne ra er perdêgueu.

(3) Fermement.

●(c.1680) NG 1693. arriet son. ●(1787) BI 32. diazéein sonn er sole ag ur santeleah ihuel. ●33. chongeal sonn ér gùirionéeu à salvedigueah. ●(1790) MG 62-63. Laqueit sonn én hou speret é ma rét boud ur Sant.

●(1831) RDU 166. Ér brezélieu aral é véritér er victoër é harsein son. ●(1838) OVD 31. chonget sôn. ●(1857) LVH 144. credet sonn. ●166. er pratiqueu ag er Rosær e zou chongeal sonn ér mistérieu santel ag er religion. ●171. guet a dreu caër ar beré é hès de chongeal sonn !

●(1922) BUPU 13. er vatéh-men e zalhas sonn doh er lézen a grechéneh. ●(1932) GUTO 22. soñnoh é kredè bout dañnet de virùikin. ●(1939) RIBA 13. koénien huek ha kousket sonn.

(4) Darc'haouiñ sonn : frapper durement.

●(1867) MGK 97. Rankout voe d'ezhan dourna iud, darc'hai sounn.

B. A-sonn : verticalement.

●(14--) Jer.ms 215. Querz oar tro a goen hogos / A lehet tregont troatet clos. / Hac a sont quement quent an nos, tr. «Certes tout autour (?) … (?) presque / Horizontalement trente pieds complets / Et verticalement autant avant la nuit.»

●(1727) HB 299. Ar pemp toul pere so a Groas er Pilet-mâ, eleac'h ma zeus plantet pemp taich esanç, a soun imaich eus ar pemp gouli. ●(1732) GReg 41a. A plomb, perpendiculairement, tr. «a soun.» ●731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «A sounn.»

●(1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «a-zounn.»

●(1909) FHAB Meurzh 74. Ar pifon a vez plantet a zount e barz ar yod, lijar, lijar. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-zounn, tr. «perpendiculairement.» ●(1922) FHAB C'hwevrer 45. An heol a darze a-zounn e vannou loskus a-dreuz an oabl digoc'hen.

C. E sonn : perpendiculairement.

●(1732) GReg 731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «ê sounn.»

IV. Loc. prép. A-sonn war : à la verticale de.

●(1732) GReg 41a. Le soleil donnoit à plomb sur sa tête, tr. «An héaul a sqoé a soun var e benn.»

●(1866) FHB 76/187b. Ar vazoulen a goezas a zounn var benn ar plac'hic.

V.

(1) Sonn war e gilhoroù : voir kilhoroù.

(2) Sonn war e ahelou : voir aheloù.

(3) Sonn evel ur pipi : voir pipi.

(4) Sonn evel ul lakez pikez : voir lakez.

(5) Sonn evel ur skeul : voir skeul.

(6) Sonn evel ur peul : voir peul.

(7) Sonn evel un tonton besk : voir tonton.

(8) Sonn evel ur blantenn : voir plantenn.

(9) Sonn evel ur bramm war beg un ibil : voir bramm.

(10) Sonn evel ur roc'h : voir roc'h.

(11) Sonn evel ar gilh nav : voir kilh.

(12) Bezañ sonn evel ur plankenn : voir plankenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...