Devri

tremen .4

tremen .4

v.

I. V. tr.

A. V. tr. d.

(1) =

●(1909) KTLR 31. Red e vo tremen, pelloc'h, eur vuez all.

(2) Croiser qqn, qqc.

●(1907) PERS 70. Ne dremene morse eur bugel heb lavaret d'ezhan eur gomz benag. ●(1911) BUAZperrot 200. pa dremener eur groaz bennak.

(3) Faire passer pour.

●(1907) AVKA 79. ha piou benak a dremeno e vreur da «benn skanv» ac'h ei dirak ar varn vraz, ha mar tremen anehan da «benn zot» na vo nemed an ifern evithan.

(4) Passer, dépasser.

●(1633) Nom 11b. Ephebus, puber, vesticeps : qui passe quatorze ans : vnan á tremen an ôat ha peuarzec bloaz.

(5) Passer, traverser.

●(1633) Nom 139a. Lapis frontatus : pierre passant les deux parts du mur : vn mæn á tremen treu di-dreu an mur. ●150b. Ponto : bac à passer la riuiere, ponton : bag da tremen an rifuier. ●238b. Limes decumanus : chemin traversans les terres du leuant vers le soleil couchant : an hent á tremen an douarou á seu an eaul bettè maz af da cousquet. ●238b. Cardo : chemin trauersant les champs, de midy vers la minuict : an hent á tremen an maezyou diouz an cræs-dez bette'n anter-nos.

(6) Tremen ar pont : passer le pont, mourir.

●(1575) M 1137. Guelet pegen buhan, pan duy tremen an pont, / An holl euffrou dezaff, ret eo scaff rentaff cont, tr. «Ils verront combien promptement, quand viendra le passage du pont, / Il faut vite lui rendre compte de toutes les œuvres.» ●1585. goude tremen an pont , pan ehomp da contaff. tr. « Après avoir passé le pont, quand nous irons rendre compte ».

(7) Tremen ar pont : changer de contrée, de pays. cf. le précédent.

●(1980) MATIF 159. Tremen ar pont (passer le pont) cela voulait dire changer de contrée.

(8) Tremen an amzer : passer le temps.

●(1659) SCger 89a. passer son temps, tr. «diuerra an amser.»

►Tremen-distremen : passer et repasser. Voir distremen .2

B. V. tr. i. Tremen diouzh : complaire à.

●(1659) SCger 76a. âr maniere d'acquit, tr. «euit tremen dioc'h an dut.»

●(18--) SAQ I 179. evit tremen diouz an dud ha plijout d'ar bed.

●(1905) IVLD 174. Evel mear e c'houie ervad tremen diouz an dud. ●(1923) FHAB Mae 174. An Aotrou 'n Hir, aonik eun tamm da welet, a oa mat hag a ouie tremen diouz an holl. ●(1925) BUAZmadeg 10. Tremen a rea diouz he fried.

II. V. intr.

(1) Passer (dans un endroit).

●(14--) N 317-320. Ha rac se parfet hoz pedaff / Donet breman a perz an roe / So razas oz tremen vase / Peur dicomboe de auoeaff, tr. «Je vous prie donc instamment / De venir sans retard ; c'est de la part du roi / Qui passe là-bas, / Pour lui rendre hommage bien humblement.» ●(1499) Ca 201b. Tremen g. passer. l. transio / is / ire / itum ac. ●(1575) M 1504. Drez tremen dre'n pasaig, an paig pe'n messager, tr. «Comme passe par la route le page ou le messager.» ●(1633) Nom 239a. Emissarium : conduit par où l'eau s'escoule : vr counduit pe dre hent ez tremen an dour.

●(c.1680) NG 278-279. Huy a ra din despet, / Tremin dre men douar.

(2) Passer (en plt d'un événement).

●(1621) Mc 92. an choant da ober drouc a tremeno prest.

(3) Trépasser, mourir.

●(1530) Pm 8. Ma map seuen pan tremeniff, tr. «Mon aimable fils, quand je trépasserai.» ●25. Pan tremeniff pan iff an bet, tr. «Quand je trépasserai, quand je m'en irai du monde.» ●(1557) B I 639. Rac en berr respet credet glan / Ez tremeno gant poan an bet, tr. «car, en peu de temps, croyez-le bien, elle trépassera dans la souffrance.» ●(1575) M 1554. mar tremen hep crenaff, tr. «pour trépasser sans trembler.»

●(1659) SCger 121a. trepasser, tr. «tremen.» ●(1732) GReg 248b. Deceder, mourir de mort naturelle, & dans le lit, tr. «Trémen. pr. tremenet.»

●(1936) PRBD 65. O nevez tremen e oa.

(4) Tremen eus ar bed-mañ d’ar bed all : trépasser, mourir.

●(1612) Cnf 170 [66]. ma n'a graehont pinigien quent tremen ves an beth-man, d'an beth-arall.

(5) Tremen gant : se contenter de.

●(1911) BUAZperrot 319. Karout a rea tremen gant nebeut a dra.

(6) Tremen hep, hep ket : s'abstenir, se passer de (qqc.).

●(1732) GReg 6b. S'abstenir de, tr. «Trémen hep.» ●S'abstenir de vin, tr. «Trémen hep guïn.» ●S'abstenir de, tr. «Trémen hep qet.» ●S'abstenir de vin, tr. «Trémen hep qet a vin.»

►absol.

●(1955) VBRU 70. Tremen pa vez, / Tremen pa na vez, / Ha tremen dalc'hmat a zo re.

(7) Tremen hep : ne pas.

●(1963) LLMM 99/264. gant aon rak tremen hep gwelout un arvest eus an dibab.

(8) (en plt d’une couleur) Passer.

●(1633) Nom 121b. Color euanidus, fugax, obsoletus : couleur passée : liou na pad quet pell, hac á tremen prest.

(9) Fig. Tremen evit bezañ : passer pour être.

●(1963) LLMM 99/268. Ar banker Garcia a dremene evit bezañ mignon tost d’ar Prezidant.

III. V. pron. réfl.

(1) En em dremen ouzh, diouzh ub. : s'entendre avec qqn, être bien vu de lui.

●(1903) MBJJ 244. Penauz en em dremene ouz an Iliz kannad Jeruzalem. ●(1910) MBJL 53. ministred ar rouanez Viktoria o devoa klasket lakat anê da hadkrigi gant o labour, mes n'o devoa ket gallet en em dremen oute. ●58. pa 'n eus diskoeet meur a wej e fell d'an en em dremen ouz e sujidi katolik. ●147. ec'h ê dleet d'in en em dremen ouz an dud a zo karget da ren hon bro. ●(1912) BUAZpermoal 146. Evit en em dremen diouz ar judevien. ●253. Klask a rent, dreist-oll, 'n em dremen diouz ar yaouankiz.

(2) En em dremen da : se faire passer pour.

●(1907) AVKA 68. Jesus a n-am dremen da Vab Doue.

(3) S'abstenir (de).

●(1659) SCger 89b. se passer de pain, tr. «en em tremen eus &c.» ●(1732) GReg 6b. S'abstenir de, tr. «è nem drémen eus a.» ●S'abstenir de vin, tr. «è nem drémen eus a vin.»

IV. V. impers. Tremen da ub. : se calmer.

●(1879) ERNsup 168. tremen a ra d'ezhañ, il se calme, Trév[érec].

V.

(1) Sellet ouzh an oabl o tremen : voir oabl.

(2) Tremen a-dreuz drez ha spern : voir drez.

(3) Tremen dre ar pikoù : voir pikoù.

(4) Tremen evel ul lizher er voest : voir lizher.

(5) Tremen evel un daredenn : voir daredenn.

(6) Tremen evel ul luc'hedenn : voir luc'hedenn.

(7) Tremen evel un tenn : voir tenn.

(8) Tremen evel ur bouilh moged : voir moged.

(9) Tremen evel ar c'hi : voir ki.

(10) Tremen evel ur vouchig gouloù : voir mouch.

(11) Tremen evel ur skeud : voir skeud.

(12) Tremen troad al leue a-dreuz genoù ub. : voir leue.

(13) Tremen hep takenn : voir takenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...