Devri

tad

tad

m. –où

I.

A.

(1) Père.

●(1499) Ca 193b. Tat. g. pere. ●(1557) B I 227. Ma tat mat net pardonet dif, tr. «Mon bon père, veuillez me pardonner.» ●(1612) Cnf 32a. NEp â dispris è tat, è mam. ●(1633) Nom 333a. Amita : Patris soror : tante du costé du pere : moüezreb á quefren an tat.

●(1659) SCger 90b. pere, tr. «tat.» ●174a. tat, tr. «pere.» ●(c.1680) NG 155. tadeu ha bugalé. ●(1732) GReg 712b. Père, tr. «Tad. p. tadou. Treg[or] tad. p. tado. Van[etois] tadëu.» ●(1790) MG 146. deværieu un tad hac ur vam é quevir ou bugalé.

●(1849) LLB 20. Adam hur hetan tad. ●1130. Tadeu ha mameu. ●(18--) SAQ I 197. henvel ouz eun tad ha ne sko nemet a gueuz-kaloun.

●(1907) PERS 91. an tadou hag ar baotred yaouank.

(2) Tad a familh : père de famille.

●(1859) MMN 122. eun tad a famill pini a gasseur d'ar bez. ●(1893) IAI 144. dic'hrizienna al louzeier fall e park an Tad a famill.

●(1938) DIHU 324/111. n'en des istim erbet aveit Breihiz nag aveit en tadeu a famill.

(3) Maître, as, champion.

●(1909) DIHU 52/351. Un tad bambochér e oé Gueltaz Kranpoeh a Landevañn. ●(1921) DIHU 116/197. Kemenér er Pont-Bren e zo un tad kemenér. ●(1931) FEZO 13. Un tad laer, e laran d'oh !

B. (religion)

(1) Père.

●(1838) OVD 153. èl ma lare hoah en Tad santel-zé.

●(1903) MBJJ 156. an Tad ambrouger. ●(1909) FHAB Eost 231. A-unan gant an Tad Korantin hag an aot. Fleury e roas e hano.

(2) Hon tad santel ar pab : notre saint père le pape.

●(1867) FHB 124/153b. Hon Tad Santel ar Pab so ato iac'h ha gren. ●(1869) FHB 253/345a. e ian da Rom evit ar c'honcil, digalvet gant hon Tad santel ar Pab. ●(1877) EKG I 25. lammet diganthan ive he eskopti, ep lavaret hano d'hon Tad Santel ar Pab.

●(1907) KANngalon C'hwevrer 322. selaouomp mad kelennou Hon Tad Santel ar Pab.

(3) An tad santel : le saint père.

●(1727) HB 506. er Vull a induljançou roet gant an Tad Santel.

●(1906) KANngalon Genver 3. Nag a vech en deus an Tad Santel, Leon XIII savet he vouez.

(4) An tad : Dieu le père.

●(1505) Vc 10. huy a zo bys dehou an tat, tr. «Vous êtes le doigt de Dieu.»

●(1907) FHAB Here 229. S. Paul ne lavar-hen ket ez eo plijet gant an Tad assevel dre Jesus Christ, n'e ket ebken kement a zo en douar, mes ive kement a zo en env ?

(5) Doue an tad : Dieu le père.

●(1530) Pm 4. Hac en gloat doen tat, tr. «Et au royaume de Dieu le père.» ●12. map doen tat hoz croeadur, tr. «le fils de Dieu le Père, votre enfant.» ●(1650) Nlou 498. Maz torras gourchemen, doue'en tat, tr. «car elle viola le commandement de Dieu le père.»

II.

(1) (en plt des animaux) Mâle.

●(c.1718) CHal.ms i. chat entier, tr. «tat cah, marcou, tar gah.»

●(1849) LLB 1151. p'en des en tad é zeg vlai tremenet. ●(1889) CDB 205. Ann tad-moualc'h. ●(1896) GMB 682. pet[it] tréc[orois] tad moelc'h, tr. «merle mâle.»

●(1939) RIBA 35. divuset un tad-gad. ●(1962) GERV 51. an tad tourc'h-se. ●(1967) BAHE 53/34. Amañ a-zehoù : al leueoù bihan / A-gleiz an tad-saout / – Atav 'veze anvet Tourin. ●(1984) HBPD 46. ken du èl un tad-bran. ●(1977) PBDZ 1027. (Douarnenez) an tad rae, tr. «la raie mâle.»

(2) (en plt des plantes) Mâle.

●(1897) EST 46. En tadeu [koarh] orgeillus, get ou fenneu ihuel.

●(1903) EGBV 68. koarh tadeu, tr. «chanvre à graines ; dans les campagnes, chanvre mâle.»

III.

(1) Du evel un tad bran : voir bran.

(2) Kousket dindan liñselioù an Tad Eternel : voir liñsel.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...