Devri

spes .2

spes .2

m. –où, –ioù

I.

(1) (biologie, philosophie) Espèce.

●(1633) Nom 49a. Tipula : espece d'araigne legere courant sur l'eau : vr spes á quifniden á ret buhan voar an dour.

●(1659) SCger 172b. specç, tr. «espece.» ●(1732) GReg 366b. Espece, division de genre, tr. «Speçz. p. speçzou.» ●456a. Le genre et l'espece, tr. «Ar gener hag ar spès.» ●(1774) AC v. ar spez humen, tr. «l'Espece humaine.»

(2) Fantôme, spectre.

●(1732) GReg 398a. Fantome, spectre, tr. «Speçz. p. speçzou.» ●673a. L'ombre d'un mort qui se présente sous la figure qu'il avoit pendant qu'il vivoit, tr. «Spez. p. spezyou. Van[etois] id[em] p. ëu.»

●(1866) SEV 151. eur vandenn spesou heuzuz, o poania ann dud keiz-se. ●(1876) TDE.BF 584b. Spez, s. m., tr. «Spectre, lutin, squelette ; pl. spesou.»

(3) Apparence, semblant.

●(1852) MML 24. eur voech privet dimeus ar c'hras, an den na neus nemet ar spes deus ar vue.

●(1907) PERS 98. He vele ne oa nemed spez eur guele.

(4) Aspect, forme, apparence.

●(1621) Mc 41. an circonstancc, peheny a chaing an specc.

●(1732) GReg 673a. Plusieurs personnes prennet l'apparence pour la réalité, tr. «Cals a goumer ar spez evit ar virionez.»

●(1933) BZIG Kerdu 4b. Barz ar be, korf Santez Bernadetta a zo chomet en e spes, yac'h ha gwerc'h evel en e veo.

(5) Beauté.

●(14--) Jer.ms 8. Sygoaz gant loffrez glecz, / Hac he specz quen dreczet, tr. «Hélas, avec une lèpre (?) … (?), et (?) sa beauté brillante réparée (?). » ●(1499) Ca 188a. Specc. g. espece beaulte.

(6) péjor. Espèce de, sorte de.

●(1909) DIHU 52/343. Saùet en doé é avé mañné Kerboutér, divéh kaer, diflip, èl é hoari, hag ur spiz groah ou laké ar ou lah ér léh plén !

II. (religion) [parfois au plur.]

(1) Espèce.

●(1612) Cnf 71b. didan an speczou ves à bara ha guin.

●(1876) TDE.BF 584b. Spesou, s. pl. m., tr. «Terme de dévotion. Dindan ar spesou a vara hag a win, sous les apparences, sous les espèces du pain et du vin. C'est l'expression bretonne du clergé.»

●(1902) MBKJ 147. rak, euz eur perz, he gorf a zo dindan spes ar bara, eus eur perz all, he c'hoad a zo dindan spes ar gwin.

(2) Ar spesoù sakr : les saintes espèces.

●(1910) MBJL 128. kemer ar sibor a oa ennan ar speso zakr.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...