Devri

santout / santañ / santiñ

santout / santañ / santiñ

v.

I. V. tr. d.

(1) Sentir (une impression).

●(14--) Jer.ms 252. Maz santer dre burzut quez ho bezout tut foll, tr. Herve Bihan « De sorte qu’on sent par le miracle même qu’ils sont fous »

●(c.1680) NG 1452. Pe santas Lucifer ha Satan miliguet / E houé crouet Adam ha Eua. ●(1732) GReg 859b. Sentir, tr. «Santout. pr. santet. sæntout. pr. sæntet.» ●Sentir de la douleur, tr. «Santout poan. santout anqenn.»

●(1868) FHB 170/111b. Ar marc'h (...) o santout n'edot mui krog e penn e gabest. ●(18--) SBI II 246. O santout penn ar grosunel, tr. «Et de sentir le bout du bourdon.»

●(1903) MBJJ 6. Santout a reomp pegoulz eo krog an diskenn : kalz primoc'h e tro ar rojo.

(2) Ressentir, éprouver.

●(1575) M 3369-3370. eno ez vezo æs, / Plen ouz regnaf gantaf hep santaf gæs, tr. «il sera à l'aise, / Régnant pleinement avec lui sans éprouver de gêne.» ●3479. Dreu ouz beuaff hep santaff nep caffaou, tr. «A vivre gaiement sans sentir aucun chagrin.»

●(1659) SCger 104b. ressentir, tr. «santout.»

●(1854) PSA I 315. santein e hramb én hun ineaneu er brassan dresped doh-t-hai. ●(1880) SAB 220. ar re a zantan cassoni outo.

(3) Sentir (une odeur).

●(1557) B I 500. pan santaff an huez anezaff, am holl ancquen em retren, tr. «quand je sens son agréable odeur, je suis dégagée de tous mes maux.»

►[empl. comme subst.] Ar santoud/santiñ : sens de l’odorat.

●(1576) H 50. An guelet, claeuet, santifu, touchifu ha gout pe blas, tr. « the sight, hearing, smelling, touch, and gout or taste. »

●(1880) SAB 266. ar gvelet, ar c'hlevet, ar blaza pe dava, ar c'hoessa pe ar santout ac an touch.

●(1909) FHAB C'hwevrer 33. Doue n'hen deus roet eta d'al loened nemet ar santout.

(4) absol. (pêche) =

●(1944) GWAL 163/174. (Ar Gelveneg) Pa grog ar pesked e vez santet : «santout a ran, paotred. pesked a vo !» Goude un devezh ma n'eo ket bet santet ur pesk : «hiziv n'em eus ket santet !»

(5) Sentir, ressentir (un coup).

●(1575) M 249. hep santaff taul goalen, tr. «et ne sentent pas le coup du fléau.»

II. V. intr. sentir, avoir telle ou telle odeur.

●(c.1500) Cb (d'après GMB 597). Santaff odorer. ●santout huez mat fleurer bon, l. redoleo. ●(1557) B I 484. Nouzeur (variante : nouzeux) huy gouly quen bihan / Na sant glan a breman an sall, tr. «vous n'avez si petite plaie qui ne sente tout à fait le sel, maintenant.» ●(1633) Nom 58a. Panis situm resipiens : pain qui sent la chansissure & moisissure : bara pehiny á sant an loüet.

III. V. pron. réfl. En em santout : se sentir.

●(1834) APD 14. Ma en em santit aviziou semplât.

●(1907) AVKA 163. adaleg ma n-am zantas yac'h.

IV. Santout e breñv : voir preñv.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...