Devri

prederiañ

prederiañ

v.

I. V. tr. i.

A.

(1) Prederiañ e : réfléchir à, méditer, penser.

●(1499) Ca 164a. Pridiry. g. penser. ●ga. pourpenser apperceuoir. b. pridiri in coudet. ●(1530) Pm 251. A prêt preder ez mecherou, tr. «A temps, réfléchis à tes œuvres.»

●(1732) GReg 611a. Mediter, penser, considerer avec attention, tr. «Pridirya. pr. pridiryet.»

►absol.

●(1575) M 1897. nep á prederhe, tr. «celui qui réfléchirait.» ●3570. Nep à preder pep amser anterin, tr. «celui qui médite en tout temps absolument.» ●(1621) Mc 97. Preder map den, ha na enoe.

●(1925) FHAB Meurzh 98. dre studia ha prederia.

(2) Prederiañ war udb. =

●(1902) MBKJ 18. deskit prederia var 'nn hi.

(3) Prederiañ gant : réfléchir à, méditer.

●(1906) BOBL 03 mars 76/3c. dalc'hmad e ma e spered o prederia gant ar pez a zo a wella evit adsevel spered ar vro. ●(1924) ZAMA 198. n'en doa ket amzer a-walc'h da brederia gant kement-se. ●(1925) FHAB Meurzh 94. Me ive a ya da brederia gant komzou da vignon, emezan.

B.

(1) Prederiañ ouzh ub., ouzh ur c'hleñved : soigner qqn, une maladie.

●(1909) NOAR 106. da brederia oc'h ar re vac'hagnet er brezel. ●(1932) BSTJ 90. en eur brederia

mad ouz va c'hlenved. ●114. eur medisin hag a brederie ouz ar seurt klenvejou-ze. ●(1932) BSTR 12. goude beza prederiet ouzin, meur a vech, heb gallout ober vad ebet, e lavaras din n'em boa pare ebet da c'hedal.

(2) Prederiañ gant : se soucier de.

●(1911) BUAZperrot 517. n'eo ket abalamour ma prederie gant ar beorien. ●(1925) FHAB Genver 6. prederia gant an dud koz pe glanv pe vac'hagnet. ●(1926) FHAB Mae 197. ar pez a zo gwir eo e c'hounezer warno dioc'h ma prederier ganto [al loened]. ●(1942) DRAN 94. Prederietoc’h edont gant an derzienn spagnol a rae he reuz en o metou, abaoe m’oant erruet dre amañ.

II. V. tr. d.

A.

(1) Soigner.

●(1499) Ca 53a. Curaff in pridiri est.

●(1889) SFA 189. mont a rea da velet ha da brederria an dud klan enn hospitaliou.

(2) Méditer, réfléchir à, penser.

●(14--) Ab inscription. An materi a studiaff, pe prederaf a cafaf garu / Goude hon holl fet en bet man, divez peb vnan eu an maru. « Le sujet que j'étudie, quand je le médite, je le trouve dur : / Après toute notre carrière en ce monde, la fin de chacun est la mort. » ●(c. 1501) Donoet 15-18. lectito, ez prederaff leen, tr. « lectito, je pense à lire » ●(1575) M 189-190. Pep vnan aneze, maz prederse é laoür, / Bout abaf á caffse, tr. «Chacun d'eux, s'il eût réfléchi à son cercueil, / Eût pensé être humble.» ●1134. Rac se preder pe rez, tr. «Aussi pense à ce que tu fais.» ●1274. prydiry an barnou, tr. «méditer les jugements.» ●1395. Yuez pepret preder, an hueruder an guyriou, tr. «Réfléchis toujours aussi à l'amertume des paroles.»

●(1874) POG 189. Prederia rinn ho purzudou.

(3) S'occuper de.

●(1857) HTB 102. an den iauank na re micher ebet nemet prederia he gorf (…) brousta, rideni ha friza he vleo a oa he oll labour.

B.

(1) [devant un v.] Penser, espérer.

●(1557) B I 233. Na pe en manier ez preder amseraff, tr. «De quelle façon pense-t-elle passer son temps ?»

●(1866) HSH 80. eno epad daou vloas e prederias da guenta contraign, dre'n naoun hac ar sec'het, an habitantet d'en em rei dezan. ●178. Charles (...) a brederias en em entent gantho. ●257. Ar Gonvantion (...) a bræderias anezi he-unan rei ur Gonstituion all d'ar Franç. ●291. Ar roue Charles-ar-Fur a brederias he lemel.

●(1921) LABR ii. er vro ken karet en doé berpet predéret béuein ha merhuel enni.

(2) Penser, songer.

●(1896) HIS 62. Hañi ag er soudarded ne brediras goulen doéré erbet geti.

(3) Avoir l'intention de.

●(c.1680) NG 542-544. Na petra prederes, / Na oulennes pardon / Deguet Roue en Aillet. ●(1728) Resurrection 2994. Pa cleuan veus a biou eprederout goapaat.

III. V. pron. réfl. En em brederiañ.

(1) Réfléchir.

●(1530) Pm 243. Ha quent monet daembreder, tr. «Et avant de partir, réfléchis en toi-même.» ●(1575) M 749. Rac se dy quent monet, mez pet haz em preder, tr. «Aussi avant d'aller là, je te prie, réfléchis.»

(2) Se soigner.

●(1872) ROU 103a. Hirroc'h a dalv d'it en em brederi eg'et risca da vuez, tr. «il vaut mieux te soigner, que d'exposer ta vie.»

(3) plais. Bien se nourrir.

●(1872) ROU 106a. Se bien traiter, (ne pas se priver), tr. «en em brederi mad.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...