Devri

porzh .1

porzh .1

m. & adv. –ioù, -où, perzhier, perzher

I. M.

A. Porte (d’une ville, d’un monument).

●(1499) Ca 68b. Doe an porzou. g. le dieu des portes. ●162a. Porz. g. porte. ●(1576) Cath 6. etal porz an templ, tr. «près de la porte du temple.» ●(1576) Catechism 22 (= RECE 47, 108). Entré an caus, hac an caus, An lofr, hac an heny na deu lofr, hac é guelez variabl, auys an barneryen so en ha porzyou, tr. « entre la cause et la cause, le lépreux et celui qui n’est pas lépreux, et que tu trouves divergent l’avis des juges qui sont dans tes portes. » ●(1633) Nom 242a. Porta : porte : portz, dorr.

●(1659) SCger 95a. porte de Ville, tr. «porz p. perzier.» ●(1732) GReg 740a. Porte, entrée d'une Ville, porte de Ville, tr. «Porz. p. perzyer. Van[netois] porh. p. perhér.»

B. (domaine maritime)

(1) Port de mer.

●(1580) G 132. portz Brahec, tr. «port de Brahec.» ●150. Bet an porz a Brahec so e coste Treguer, tr. «Jusqu'au port de Brahec, qui est à côté de Tréguier.»

●(1659) SCger 165a. porz, tr. «port de mer.» ●(1732) GReg 739b. Port, lieu pour l'abord des Vaisseaux, tr. «Porz. p. perzyer.» ●Aborder à un port, tr. «Doüara ên ur porz.»

●(1849) LLB 635. De zizoar ag er porh, de sewel men gouilieu. ●(1856) VNA 16. les Ports, tr. «er Perhér.»

●(1909) MMEK 27. Eun den iaouank a borz Brest. ●(1911) ADBr xxvii 16. Héant San 'Jak goulern ha gevred / Klasket porh mat mar karet. tr. «Quand la voie lactée est N.O.S.E. / Cherchez un bon port si vous voulez.» ●(1974) TDBP III 210. Kañfarded ar bourk ha paotred ar porz a oa oc’h en em veinata, tr. « les gamins du bourg et les garçons du port étaient en train de se battre à coups de pierres »

(2) Lenn-borzh : bassin de port.

●(1941) ARVR 20/3b. etre pont Waterloo ha lennou-porz Victoria.

C. Cour (de ferme, etc.).

●(1659) SCger 33a. cour de la maison, tr. «ar porz.» ●(1732) GReg 223b. Cour, espace enfermée de murs, près d'une maison, tr. «Porz. p. porzyou, perzyer. Van[netois] porh. p. porhëu.»

●(1878) EKG II 137. euz al leur ez ear er porz, n'oa ken digor. ●223. Klasket e oue er gegin, enn diou zal, er pors.

●(1905) BOBL 05 août 46/3b. E porz an ti-skol.

D. (religion)

(1) Porzh ar baradoz : le paradis.

●(1621) Mc 52. Gand an men bras sé a pechet ez deu da fermy outaff é hunan, porz an Barados, hac ez digor henyn ifern.

●(1876) BJM 12. Julian Maner a grede ez oa o vont e porz ar Baradoz.

●(1911) BUAZperrot 164. Porz ar baradoz a wel o wenna eo ar pal en deus da dizout. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93. n'int ket degouezet c'hoaz e porz ar baradoz.

(2) Porzh ar silvidigezh : le paradis.

●(1732) GReg 841b. Le port du salut, tr. «Porz ar silvidiguez.»

●(1862) JKS 333. gant mac'h erruin e porz ar zilvidigez ? ●(1866) SEV x. da gas anezho distok da borz kaer ar zilvidigez. ●(1882) BAR 13. ec'h erru glok er porz euz ar zilvidigez.

●(1912) MMPM 47. evit mac'h hello hon ene, henvel ouz eul lestr var eur mor plean, ruza goustad ha distokad betek porz ar zilvidigez.

(3) Porzh an neñv(où) : le paradis, royaume des cieux.

●(1741) RO 1395. Rac persier an euo siuoas a vo seret.

●(1835) AMV 253. Ha cundui o c'hamejou / Varzu ar pors eus an êvou. ●258. Serret voa ouzin pors an evou. ●(1882) BAR 88. O elez santel, digerit perzer an env, digerit doriou ar baradoz.

●(1911) BUAZperrot 51. sturia an holl eneou betek porz an nenvou. ●165. N'eo ket awalc'h kaout c'hoant da dizout porz an nenv. ●240. dougen an ene beteg porz an nenv.

(4) Porzh ar bromesa : le paradis.

●(1945) GPRV 91. Ha Porz ar Bromesa kerkent am eus gwelet.

(5) Porzh ar joa : le paradis.

●(1852) MML 235. Divoar ho tron en Envo, / Mari hon sicouret, / Ha voar zu pors ar joaio / Groet d'hon lestriq monet.

●(1982) TKRH 29. Marvet er bloaz mil-eizh-kant digeuz ! Kaset da borzh ar Joa ! Setu an daou grennlavar implijet gwechall evit e gañv.

(6) Porzh ar marv : le royaume des morts.

●(1727) HB 405. Ouz an Ærevent e comso / Hardimant e porz ar maro.

(7) Porzh an Ankoù : le royaume des morts.

●(1905) BOBL 02 décembre 63/2d. Petra bennag ma ne c'hellomp ket asuri ar pez a dremenn en tu all da borz an Ankou, e c'hellomp koulskoude hirio akordi var gement-ze gant ar Wiziegez Nevez, ha lavaret hardi : «Ia, eur bed all a zo, ha tud varo a zo bet gwelet, n'eo ket hepken gant gragez koz skoet, mez ive gant tud disket braz, testou asamblez ganto.»

(8) [divers]

●(1612) Cnf 193 [78a]. Goudé an maru ves hon Saluer ez gueler digor è costez dré vn taol goaff, pé dré heny ez voué digoret an porz ves an abym an diuinité à Doué.

E. (tissage) = (?).

●(c.1820) COF 28. E velo enni neudennou bris / Souillet, goal great ar bevennou, / Perzier gollo diffiennou.

II. Loc. adv.

(1) Er porzh : dehors.

●(1925) SFKH 42. N'en dé ket braù bout ér porh d'er hours-sé ag er blé.

(2) Lakaat ub. er porzh : mettre qqn à la porte.

●(1908) PIGO II 43. Mar bez laket er porz, emei, e teui d'ar ger. ●(1958) BLBR 108/2. Ar wech kenta ma teuio hoaz me 'gred awalh e vo lakêt er porz.

III.

(1) Bezañ en em gavet er porzh : être arrivé. cf. Arriver à bon port.

●(1911) BUAZperrot 708 (L) Yann-Vari Perrot. Kaout a rea d'ezi beza en em gavet er porz. Fazia a rea.

(2) Ober peñse e Porzh Levn : voir peñse.

(3) Ober kazeg e-kreiz ar porzh : voir kazeg.

(4) Kas da lusa da Borzh Duaot : voir lusa.

(5) Emañ e skaoñ er porzh : voir skaoñ.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...