Devri

paotr

paotr

m. –ed

I. (en plt de qqn)

A.

(1) Garçon.

●(1557) B I 380. Lauar, pautr vil, map eguile, tr. «Dis, mauvais garçon, fils de l’autre.» ●(1633) Nom 10b. Puer : enfant, garçon : crouadur, paotr. ●130b. Andro, andronitis : logis des hommes, la maison aux garçons : logeïs euit an gouaset, ty an paotret.

●(1659) SCger 61b. garçon, tr. «pautr p. et.» ●162b. pautr, tr. «garçon.» ●(1732) GReg 448b. Garçon, tr. «Pautr. p. pautred.» ●Petit garçon, tr. «Pautricq. p. pautredigou.»

●(1838) OVD 170. pautrèd ha merhèd. ●(1849) LLB 205. er pautr bihan. ●(1876) TDE.BF 495. Paotr, s. m., tr. «Garçon, enfant mâle.»

(2) Fils.

●(1849) LLB 1962. Unan ag e bautred.

●(1941) FHAB Gwengolo/Here 90. (Tregon ha tro-dro) Paotr = Paotr Loeiz, Paotr Joz a vez grae[t] eus mab hena eun tiegez.

(3) Serviteur.

●(1576) Cath p. 12. vnan hon pautret pe laqu[e]set, tr. «un de nos garçons ou laquais.»

●(1732) GReg 448b. Garçon, serviteur, tr. «Pautr. p. pautred.» ●C’est le garçon du Recteur, ou, du Curé, tr. «Pautr ar person, pe pautr ar c’hure eo.»

●(1869) SAG 59. da lavaret eo oc’h euz c’hoant da lakaat Doue da baotr, a c’houi da vistri !

(4) Homme.

●(1849) LLB 215-218. Er bautred e dill koarh, (…) / Er merhed e zeli néein ou gourhedad.

●(1955) VBRU 29. Traoù iskis am boa klevet gwechall digant paotred Kamp Koñli diwar-benn Alamaned ar brezel 70 hag ar spont a skignent dirazo.

(5) Homme costaud.

●(1847) FVR 71. Me, Aotrou, me zo bet eur paotr, amzer zo bet.

●(1876) TDE.BF 495. Paotr, s. m., tr. «champion.»

(6) Paotr mat : solide gaillard.

●(1870) MBR 142. em euz douet c’houi a zo paotr mad ivez, tr. «je crois que vous êtes aussi un solide gaillard.»

(7) Paotr yaouank : qui n’est pas encore marié.

●(1732) GReg 448b. Garçon, celui qui n’est pas encore marié, tr. «pautr yaouancq.»

(8) Paotr fin : un malin.

●(1967) BAHE 33. Pichon = kanfard, c’hwil, paotr fin, paotr da zisfiziout dioutañ h.a. Hennezh a zo ur pichon : kentoc’h gant ur ster gwashaat. Ne vez implijet nemet evit paotred. Evit ar merc’hed e leverer : honnezh a zo ur baborez, ur ganfardez, ur gavalez h.a.

(9) Aide, apprenti.

●(1732) GReg 448b. Garçon, celui qui fait son apprentissage en un métier, où il n’est pas encore reçû maître, tr. «Pautr. p. pautred.» ●Un garçon maréchal, tr. «Ur pautr marichal.» ●Un garçon tailleur, tr. «Ur pautr qemeneur.»

●(1876) TDE.BF 495. Paotr, s. m., tr. «apprenti.»

(10) (Apostrophe) Mon vieux !

●(1974) TDBP III 206. Me, ’vat, paotr, am-eus graet ur gavadenn, unan ouesk, tr. « eh bien ! moi, mon vieux, j’en ai fait une trouvaille, une fameuse ! »

(11) [au plur.] Paotred : habitants masculins de.

●(1955) STBJ 46. Hogen ne ankouaas ket Pleibeniz an dro-gamm a voe c'hoariet dezo ha boazet int atô da lavarout : Pôtred Lanbôl, kivijerien, / O deus laeret kloc'h Sant Jermen. ●(1983) GKDI 1c. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz (lire : Tregeriz), / Klevit glahar Dirinoniz !

B. Paotredoù.

●(1872) DJL 30. Ha potredou gaillard kouezet e toul ar be.

●(1921) PGAZ 42. en em ganna gant unan peu nan euz paotredou ar skol. ●(1955) STBJ 58. Ar c’hiz a oa da roi gwennein d’ar bôtredou a veze nevez-lakeet bragou dezo.

II.

(1) (agriculture) Gerbe.

●(1919) DBFVsup 54b. paut gunéhtu, pl. pauteu m., tr. «gerbe de blé noir dressée.» ●(1935) DIHU 291/236. un dornad plouz endro d’er paoteu.

(2) [emploi pour personnifier un élément non humain]

●(1889) ISV 454. Ar potr avel, en he gounnar / A ra tousmac’h, a ra safar.

●(1924) BUBR 43-44/998. Hennez a dle bean eur gwall bôtr a zac’h, ma eo henvel ouz e vestrez.

(3) Paotr e votoù-koad : apparition nocturne.

●(1834) SIM 93. nonpas credi nac e pautr e voutou coad, nac e cariguel an ancou.

(4) C’hoari e baotr : faire des siennes.

●(1633) Nom 193a. batailler, combattre, venir à la main, liurer la bataille, tr. « battaillif, coumbatiff, coumeret an armou ha neuse hoariff ez paotr. » ●tr. GMB 321 « livrer la bataille ». ●(1647) Am 736. D'a c'hôary, va paötr, a d'a disäotren, tr. Herve Bihan (d’après GMB 176 & Am p. 285) « pour faire des miennes et pour m’amuser »

●(1903) MBJJ 61. an drouk-mor o c’hoari e bautr.

III.

(1) Evel fars gant ar paotr kozh : voir farz.

(2) Bezañ aet paotr e votoù stoup war e choug : voir botoù.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...