Devri

marmouz

marmouz

m. –ed, –ion

I.

A. (zoologie)

(1) Singe.

●(1612) Cnf 33a. vn serpant, hac vn marmous. ●(1633) Nom 18b-19a. Nasus resimus : nez recrochu, camu : fry camuer (lire : camus), fry touing, fry marmous. ●34b. Simius, simia, cluna : singe : vr marmous, moumis, mouns, sing.

●(1659) SCger 111a. Singe, tr. «marmous, p. et.» ●158b. marmoux, tr. «singe.» ●(c.1718) CHal.ms ii. guenon, tr. «marmous, marmouset.» ●guenuche, tr. «marmousic.» ●357. marmot, tr. «marmous.» ●(1732) GReg 869a. Singe, animal, tr. «Marmous. p. marmoused.» ●Petit singe, tr. «Marmousicg. p. marmousedigou.» ●(17--) ROus.ms. Marmous, tr. «singe.» ●(17--) EN 889. a dreus des fas marmous, tr. «à travers ta face de singe.» ●1161. marmougen, leoned, tr. «singes, lions.»

●(1838) OVD 124. marmousèd ha perroquedèd. ●(1879) GDI 23. ean e hras dégassein inou ur marmous péhani e chervijé d'é zivertissemanteu.

●(1922) EOVD 127. ur marmouz pé ur perroket. ●(1922) IATA 22. ar merc'hed, i a zo kuriuz evel marmouchen. ●(1963) LLMM 99/266. Marmouzed a bep ment a skrije en ur grapal war lein ar gwez.

(2) fam. (en plt d'autres animaux) Ur marmouz a gi : un drôle de chien.

●(1958) BLBR 113/14. ouspenn e varmouz a gi hag e loan daonet.

B. (en plt de qqn)

(1) péjor. Môme, marmot, morveux.

●(c.1718) CHal.ms i. Vous n'estes qu'un petit baboüin, tr. «n'endoch nemeit ur marmous.»

●(1878) EKG II 158. Penaoz, marmouz, emez-han, (…) ne lavari ket di-me piouz a zo eat dre aman (…) ?

●(1919) DBFVsup 48a. marmouz, tr. «terme de mépris en parl. à un enfant.» ●(1924) BILZbubr 39/865. Ac'hanta 'ta, marmoujen ! mec'hieien ! boued ar gounnar !... ●(1924) BILZbubr 42/975. Marmouz fall ! eme ar brigadier. ●(1925) FHAB Mae 177. Petra zo ganit aze, marmouz fall ?

(2) (insulte) Homme laid.

●(c.1718) CHal.ms ii. on a marié cette fille a un uilain magot, tr. «dimeet é er verh sé d'ur vil a varmous.»

●(1900) KAKE 173. Jilez an ormider, marmouz euz ar falla. ●(1908) PIGO II 100. Ne chomfet ket aze 'pad an ofernn marmouzien 'zo ac'hanoc'h !

(3) Homme à femmes.

●(1732) GReg 521a. Impudique, qui a renoncé à la pudeur & à la chasteté, tr. «(par attribution, marmous.»

C. (en plt de qqc.) Petite pipe en terre.

●(1919) DBFVsup 48a. marmouz, tr. «courte pipe de terre.» ●(1972) LIMO 25 mars. er ré goh e chaché ar ou marmouz get pasianted.

II. [en apposition]

(1) Butun-marmouz : chaton des châtaigniers (que fument les enfants).

●(1955) STBJ 146. gwez-kistin, goloet an douar dindano gant ar butun marmouz pe ar bleuñ gweñvet kouezet diouto.

(2) Tabok-marmouz : chaton des châtaigniers (que fument les enfants).

●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Tabok-marmouz : bleuñv ar gwez-kistin, a vez fumet gant ar vugale.

(3) Yann varmouz : personnification des enfants.

●(1948) KROB 4/1. divesker Yann-varmouz a horjelle gant ar skuizder.

(4) Fri-marmouz : gamin, môme.

●(1973) SKVT II 154. Te n'out nemet ur fri-marmouz, evit c'hoazh.

(5) Kraoñ-mamouz : cacahouètes.

III.

(1) Kurius evel ur marmouz : très curieux.

●(1922) IATA 22 *Alan Yann. Sell-ta, Charlic ! Me 'keda, ne ket eur vaouez oun : ar merc'hed, hi a zo kuriuz evel marmouchen. ●(1955) STBJ 55 (K) Y. ar Gow. Ken kurius e oan hag eur marmouz, dalc'hmat o vont, dre ar c'hostez-kêr, eus an eil ti d'egile.

(2) Malisius evel ur c’hozh marmouz : très malicieux.

●(17--) CHal.ms ii 340. malicieus comme un vieus Singe, tr. «malicius el ur c'hoh marmous.»

(3) Traitour evel ur marmouz : traître.

●(1878) SVE 624. Traitour evel eur marmous, tr. L.-F. Salvet «Traître comme singe.»

(4) (Lijer, skañv, soubl) evel ur marmouz : très léger.

●(1906) KANngalon Gwengolo 208. Ha ken soubl hag eur marmouz he tirinklaz hed va c’hein. ●(1932) DOGA 27 (Ki) J. Riou. An hini bras, bras evel eur skeul; an hini bihan, skañv evel eur marmous. ●(1955) STBJ 93 (K) Y. ar Gow. Un doare morian bihan, un tamm raker houarn gantañ en e zorn, a zave da genta, e toull ar moged, ken lijer hag eur marmouz.

(5) Bezañ kouezhet azen e droug marmouz : voir azen.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...