Devri

kompezañ / kompeziñ

kompezañ / kompeziñ

v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Aplanir, niveler.

●(1633) Nom 178b. Voluolus, occa : bois pour esgaller la terre : vn pez coat da coumpesaff an douar.

●(1659) SCger 8a. aplanir, tr. «compesa.» ●83b. niueler, tr. «compesi.» ●93a. planir, tr. «compesi.» ●(1732) GReg 44b. Applanir, tr. «coumpesa. coumpesi. ppr. coumpeset.»

●(1857) CBF 106. Kompeza ann douar goz, tr. «Aplanir les taupinières.» ●(1869) HTC 149. evit dressa ha compeza an henchou. ●(1870) FHB 268/55a. plennaat a ra an hüella meneziou, leunia a ra ar hampoullennou hag compeza an [i]slonkou. ●(1872) GAM 10. kompezomp ar bomou troet fall ha diskompez ganthan. ●(1872) ROU 74a. Aplanir, aplanissement, tr. «compeza.» ●92b. Niveler, tr. «Compeza.» ●(1876) TDE.BF 359b. Kompeza, v. a., tr. «niveler.» ●(1894) BUZmornik 436. dresa ha kompeza ann henchou.

●(1912) BUAZpermoal 833. kompezi mat ar wenojen.

►absol.

●(1869) FHB 224/117b. clevet hon missionnerien o sclapa evel ma reant, ken dizao ac ken ampar ar vein divar ent ar baradoz, ac o compeza deomp betec eno.

(2) Unir.

●(1659) SCger 125b. vnir, tr. «compesi.» ●138a. compesi, tr. «vnir.» ●(1732) GReg 44b. unir, tr. «coumpesa. coumpesi. ppr. coumpeset.»

●(1876) TDE.BF 359b. Kompeza, v. a., tr. «Unir.»

(3) Polir.

●(1876) TDE.BF 359b. Kompeza, v. a., tr. «polir.»

B. sens fig.

(1) Arbitrer, solutionner (les choses, les problèmes, un différend).

●(1909) MMEK 139. Pegen diez n'eo ket goudeze koumpeza peb tra ha restaol e vrud-vad d'an nesa ! ●(1911) BUAZperrot 457-458. da gompeza ar rouestl a oa savet etre arc'heskopti Dol hag arc'heskopti Tour. ●(1915) HBPR 245. n'oa par d'ar veleien vad evit kompeza an traou. ●(1925) FHAB Genver 5. koumpeza ar rendaël. ●(1939) MGGD 10. Ne oa tu mat ebet, eta, evit an aotrou, da gompeza an traou.

(2) Bien préparer.

●(1948) KROB 5/7. eun digoll eus ar boan n'en doa ket espernet evit aoza ha kompeza pep tra.

(3) Kompezañ ub. : régler son compte à qqn.

●(1878) EKG II 315. lezit ho persoun ganen-me, varc'hoaz me her c'houmpezo.

(4) Mettre (tout le monde) au même rang, au même niveau.

●(18--) SAQ I 269. ar maro a gompez an dud.

(5) Kompezañ spered ub. : apaiser qqn.

●(1883) IMP 58. Gallet em eus, erfin, compeza e speret.

●(1925) FHAB C'hwevrer 71. O va Doue ! kompezit e spered !

(6) Kompezañ e spered : se tranquilliser, s'apaiser.

●(1987) DBHB 117. ne deuan a-benn da gompeza va spered nemed goude hir-amzer.

II. V. intr.

(1) (en plt de la mer) Se calmer.

●(1867) FHB 149/357a. hag ar mor a ioa deut da gompezi.

(2) sens fig. (en plt de qqn). Se tranquilliser.

●(1925) FHAB C'hwevrer 71. Ar c'hont koulskoude ne deue ket buan e spered da gompeza.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...