Devri

koazhañ / koazhiñ

koazhañ / koazhiñ

v.

I. V. intr.

A. (en plt de qqc.)

(1) Se tasser, s'affaisser.

●(1895) GMB 111. tréc[orois] koahañ, diminuer, s'affaisser. ●(1897) EST 72. Ként m'ou dès kouèhet rai, tr. «avant qu'elles ne subissent un trop grand déchet.» ●75. el lezel un herrad de gouèhein, tr. «la laisser s'affaisser quelque temps.»

●(1903) MBJJ 42. Kouac'het 'n euz an douar dindane. ●(1910) EGBT 70. koac'han, tr. «se tasser.» ●(1931) VALL 12a. S'affaiser, tr. «koaza.»

(2) Réduire à la cuisson.

●(1732) GReg 202a. Consumer, diminuer jusqu'à un certain point à force de boüillir au feu, tr. «Coaza. pr. coazet. Van[netois] coaheiñ. pr. et.»

●(1876) TDE.BF 355b. Koaza, v. n., tr. «S'évaporer, se consumer en bouillant.»

B. (en plt de qqn, d'une activité humaine)

(1) Dépérir.

●(1870) MBR 12. ma koazaz a-zeiz da zeiz, tr. «qu'il dépérissait de jour en jour.»

(2) Se tasser sous l'effet des ans.

●(1912) BUAZpermoal 501. pa deuas Tiernmael da goac'han gant ar gozni.

(3) abstrait Diminuer.

●(1912) BUAZpermoal 931. Devosion Tregeriz en kenver sant Matilin a zo deut da goac'han, eur pennad so. ●(1970) BHAF 238. bugale-vihan ar vengleuzerien a zob et e-touez ar re genta o vont da honid o bara da Vro-Hall, seul-vui ma koahe al labour amañ.

(4) Koazhañ d'ober udb. : faire qqc. de moins en moins.

●(1899) LZBt Meurzh 2. na goac'h tamm ar gristenien da rei evid ar vad a zo d'ober.

(5) Ployer (sous le fardeau).

●(1935) BREI 425/3c. An Alamagn a zalc'h gant he labouriou bras, daoust m'he deus hirie 120 miliar a zle ha ma ranko hepdale koac'ha dindan ar bec'h.

(6) S'évanouir, s'effacer.

●(1970) BHAF 159. Med koaza a reas buan he minhoarz.

(7) [empl. comme subst.] Diminution de volume.

●(1872) ROU 63. Ul leue bian daou viz dizonet, a zo gret e goaza ganta, tr. «Un veau sevré depuis deux mois, (m. à m.) a fait son diminuer de volume.» ●(1890) MOA 219b. La diminution de volume, tr. «ar c'hoaza.»

II. V. tr. d.

(1) Diminuer.

●(1964) KTMR 27. kuit evelkent da goaha re lodenn an daou oristal all.

(2) Faire diminuer.

●(c.1718) CHal.ms ii. La fritture est la mort au beurre, coahein ara er frittadur cals a amenen, er frittadur a goah' cals a amenen, eha cals a amenen guet er frittadur

●(1870) MBR 26. Diwar neuze e oe lezet da goaza he c'hlac'har gwella ma c'helle.

●(1912) MMPM 54. Ar zounj-ze a goazo hon anken.

(3) (cuisine) = (?) Cuire (?).

●(1932) BRTG 120. Er vinouréz-men (…) ne goaho ket ioud ar me uéled-mé.

(4) Digérer.

●(1931) VALL 218a. Digérer, tr. «koaza.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...