Devri

kloz .1

kloz .1

adj.

I. Adj.

A. Attr./Épith.

(1) Fermé.

●(1499) Ca 38b. Clos vide in serraff.

●(1659) SCger 164a. pezell clos, tr. «petite ecuelle close.» ●(1732) GReg 175a. Clos, close, qui est bien fermé, tr. «Clos.» ●(1790) MG 199. dillad clos idan ou goug.

●(1821) SST 35. Jesus-Christ e sortias ag er bé hemp dirangein er mein pehani e ouai clos mat ar nehou.

(2) (Animal) qui n'a pas de défaut corporel.

●(1895) FOV 239. Ma'n dé ur lonnik klôs, tr. «si c'est une bête bien taillée.»

(3) Accompli, révolu.

●(1907) AVKA 47. Kloz eo an amzerio ; rouantelez an env a deu.

(4) Entier, complet.

●(14--) Jer.ms 215. Querz oar tro a goen hogos / A lehet tregont troatet clos. / Hac a sont quement quent an nos, tr. «Certes tout autour (?) … (?) presque / Horizontalement trente pieds complets / Et verticalement autant avant la nuit.»

●(1849) GBI I 272. ar spaz euz a seiz miz kloz, tr. «l'espace de sept mois entiers.» ●(18--) GBI I 142. nao miz-kloz, tr. «neuf mois entiers.»

(5) Complet.

●(1910) FHAB Meurzh 101. kaout eun istor hirroc'h ha klozoc'h divar ben hor Zalver.

(6) (phonétique) (Son) fermé.

●(1856) VNA 8. en é clos, péhani en dès ur son moén, tr. «l'é fermé qui a un son aigu.»

(7) (Soir) tombé.

●(1530) J p. 208a. Chede an dez abredahez clos, tr. «voici la soirée qui avance.»

B. Attr.

(1) Bout kloz a veg =

●(1925) SFKH 43. Arsa ! ta amiodel, hui m'hanaù erhoalh eit bout ur voéz kloz a vég.

(2) Bezañ kloz e ribouloù : se taire, ne rien dire.

●(1953) BLBR 60/9. Kerz eus va daoulagad ha bez kloz da riboulou !

II. Adv.

A. [devant un v.]

(1) Adv. intens. Complètement, bien.

●(1530) Pm 62. Dihunaf queffret he bredeur, / Aguere clos hep repos heur tr. « Elle réveilla ensemble ses frères, / Complètement, sans s'arrêter une heure »

●(1872) ROU 72b. Ce couvercle s'adapte bien, tr. «cloz e tiazez ar golo var ar pod.» ●(18--) SBI II 248. Ann neb 'neus polizi, m'hen ped d'ho faca cloz, tr. «Quiconque a des poulettes, je le prie de les enfermer bien clos.»

(2) Serriñ, prennañ kloz : fermer hermétiquement.

●(1872) DJL 27. neur brenna kloz he veg.

●(1907) AVKA 315. serri kloz a rejont ar be.

(3) Kousket kloz : dormir profondément.

●(1910) MAKE 60. ne viras ket ouzin da gousket kloz ha kalet.

(4) Derc'hel kloz da ub. : rester près de qqn.

●(1975) LLMM 169/101. ha fellout a rae dezhañ derc'hel kloz dezhi.

(5) Derc'hel kloz war : taire.

●(1838) CGK 4. Mœstrounia e zantimant, delc'hel claus var e sonjou.

(6) (marine) =

●(1944) GWAL 163/169. (Ar Gelveneg) Da verkañ kerzh ar vag e-keñver roud an avel e ra Gelvenegiz gant kloz d'an avel. (...) «Deus kloz d'an a'el» ; «dalc'h kloz d'an avel» ; peurliesañ «dalc'h kloz d'an avel» a zo berraet e «dalc'h kloz !» ; karout a ra ar besketourien seurt troioù lavar berr ; «ha kloz 'maout ? n'out ket c'hoazh, deus klosoc'h».

B. [après un pp.] =

●(1727) HB 278. ûr vanden tud armet-clos.

●(1878) EKG II 150. armet kloz oc'h ive. ●278. kuzet-kloz.

●(1903) MBJJ 63. Kollet-kloz eo gante o liou. ●(1925) FHAB Du 435. Ar paotr spontet kloz a laoskas brec'hiou ar garrigell. ●(1956) LLMM 55/36. Anna hag a oa spontet-kloz.

C. [après un adj.]

(1) Prest-kloz : tout prêt.

●(17--) EN 172. eun equipag prest clos, tr. «un équipage tout prêt.» ●2935. prest clos des tigemer.

(2) Bev-kloz : bien vivant.

●(c.1718) CHal.ms iv. tout uif, tr. «biu' clos.»

(3) Kloz-kloz =

●(18--) MILg 237. eur begad mel oc'h he vourrou / eunn tam aman oc'h he c'hinou, / he skrivellou propik pleguet / hag he skilfou kloz-kloz paket.

III. M. (Odeur de) Renfermé.

●(1910) MBJL 76. an êr n'ê ket mat d'alani : c'hwez ar c'hloz ganti, ken ma zo.

IV. Kloz evel ur gokouzenn : voir kokouzenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...