Devri

kempenn .1

kempenn .1

adj.

I. Attr./Épith.

A.

(1) Propre.

●(1659) SCger 98a. propre, tr. «quempen.» ●(1732) GReg 761b. Propre, bien ajusté, tr. «Qempen.»

●(1876) TDE.BF 334a. Kempenn, adj., tr. «Propre dans sa mise.»

(2) (Travail) bien fait.

●(18--) SAQ II 77. Sec'ha d'ezhan e fri, mes ab (lire : eb) he vlounsa, a ve labour gempen awalc'h.

(3) Bien habillé, bien mis.

●(1876) TDE.FB 875. Sa toilette est de bon goût, tr. «un den kempenn eo.»

(4) Ordonné, arrangé.

●(1732) GReg 677b. Avec ordre, tr. «qempen.» ●Qui est en ordre, arrangé, tr. «Qempenn.»

(5) Bezañ kempenn ouzh, war e arc'hant : soigneux de (son bien, etc.).

●(1925) FHAB Mae 196. re gempenn eo ouz e wenneien d'ober e-unan kofajou en osteleri ! ●(1964) LLMM 102/12. Nann, sur, un den ken kempenn war e arc'hant ha ken mat da sachañ douar (lire : dour) war e brad !...

(6) sens fig. Convenable, bien, suffisant.

●(1872) GAM 45. ar goumanant a zo kempen avoalc'h ive.

(7) Ober kempenn ouzh ub. = bezañ dereat gantañ.

●(1872) GAM 47. ober kempen ouc'h ar Frans.

B. Loc. adv.

(1) Klok ha kempenn : fini, parfait.

●(1922) FHAB Gouere 194. eul levr tapet klok ha kempenn. ●(1947) YNVL 33. 95. Ur pred ne vez ket klok ha kempenn, ma ne vez ket kanet etre ar meuzioù.

(2) Brav ha kempenn = brav-tre.

●(1905) ALLO 14. Mes daouzek miz brao ha kempenn / 'Zo 'maoun gant Lan.

(3) iron. Brav ha kempenn : de belle manière.

●(1926) FHAB Gwengolo 359. Met pa vo ouz va heul eun ampouailh flaerius eveldout, e vezin kaset da gaoc'h-kezeka, brao ha kempenn.

(4) Pizh ha kempenn : très soigneux (de ses biens).

●(1942) FHAB Gwengolo/Here 204. War bouez beza piz ha kempenn, ez eus bet gellet adarre, paka an daou benn, hep re a c'hloaz.

II. Adv.

A.

(1) Ez kempenn : proprement.

●(1732) GReg 761b. Proprement, avec propreté, tr. «ez qempenn.»

(2) = (?) didrouz (?).

●(1925) BUAZmadeg 363. Tostât a reaz kempennik evit guelet petra oa.

(3) Bien.

●(1910) MAKE 42. Me droc'ho kempenn e varo d'an aotrou. ●(1932) ALMA 167. ar vilinerien zo touchennet mad ho zeod, ha farouel Fanch, goude eul lipaden, a iea ive kempen en dro.

(4) En em dennañ kempenn : s'en tirer indemne.

●(1914) MAEV 188. lez da gas, emon-me, mar gellan en em denna kempen ac'halen, m'em bezo traou da gonta divezatoc'h !

(5) Bale kempenn : marcher droit.

●(1861) MILg 246. E rankfemp c'hoaz, ni kannaded, / Beza gwisien ar Jesuisted, / Lezel hor strak, plega touchenn, / Ha war ho guer bale kempenn.

(6) Ober kempenn gant, ouzh : dépenser à propos.

●(1872) ROU 83a. Epargner, tr. «Ober kempenn ouz.»

●(1925) FHAB Mae 195. kempenna ma c'hell e ra, koulz ha me, gand an nebeut hon eus.

B. Loc. adv.

(1) Pizh ha kempenn : soigneusement.

●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 33. Eur meuread a zalc'has piz ha kempenn an oll delliennou.

(2) par antiphr. Brav ha kempenn : proprement, sans ménagement.

●(1926) FHAB Gwengolo 359. Met pa vo ouz va heul eun ampouailh flaerius eveldout, e vezin kaset da gaoc'h-kezeka, brao ha kempenn. ●(1958) BRUD 4/85. C'hoariet e-nevoa an «troad leue» d'ar halvez, brao ha kempenn, ar pez a ree dezañ beza laouen ha seder.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...