Devri

glan

glan

adj. & adv.

I. Attr./Épith.

(1) Pur.

●(1505) Vc 3. deryt (lire : deuyt) speret croeer quen glan, tr. «Venez Esprit Créateur si pur.» ●(1575) M 690. da bout glan dianaff, tr. «pour être pur, sans tache.» ●878. A faut he miret glan, dan Roe man dianaff, tr. «Faute de la garder pure à ce roi, sans reproche.»

●(1659) SCger 83a. net, tr. «glan.» ●150a. glan, tr. «pur.» ●(1732) GReg 765b. Pur, pure, exempt de peché, saint, tr. «Glan.»

●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 301. he garantez c'hlann. ●(1862) JKS 360. eur galon c'hlann.

(2) Propre.

●(1530) Pm 44. En vn bez glan, tr. «Dans un tombeau propre.»

(3) Saint.

●(1530) Pm 17. an scriptur glan, tr. «la Sainte Écriture.»

(4) (religion) Ar Spered Glan : le saint Esprit.

●(14--) N 60-61. Dre credancc an contranancc man / Gant an speret glan elanvet, tr. «Sur la foi de cette promesse / Que m’a faite l’Esprit-Saint.» ●(1456) Credo 6-7. So conceuet an spirit glan han / guerhes maria ganet, tr. «Qui a été conçu de l’esprit sain / et est né de la Vierge Marie.» ●(1612) Cnf 86a. Hym dan speret glan.

●(1659) SCger 150a. Spéret glan, tr. «S Esprit.» ●(17--) EN 2629. En ano (a)n tad, an mab, ive ar Spered glan, tr. «Au nom du père, du Fils et de l'Esprit pur.»

●(1886) SAQ I 10. Pried dinam Doue ar Spered glan.

II. Adv.

A.

(1) Purement, saintement.

●(1575) M 820. Az enep hep nep span, ez stourmo glan an Croas, tr. «Contre toi sans aucune trêve combattra saintement la croix.»

(2) Complètement, tout à fait.

●(1530) J p. 87a. Memeux dellezet en bet man / Bout stleget, quignet, losquet glan, / Eguyt doan (variante : douen) ma poan, hac an crouc, tr. «j'ai mérité en ce monde, pour mon châtiment, d'être traîné, écorché, brûlé vif et pendu.» ●(1557) B 484. Nouzeux (variante : nouzeux) huy gouly quen bihan / Na sant glan a breman an sall, tr. «vous n'avez si petite plaie qui ne sente tout à fait le sel, maintenant.» ●(1575) M 711-712. Cridiff á guellomp glan, an tra man damany, / An ælez so roet, don myret hep quet sy, tr. «Nous pouvons tous croire ceci hardiment, / Les anges sont donnés pour nous garder, sans doute.»

(3) [au négatif] Absolument pas.

●(14--) Jer.ms 333. Ne graff forz glan ahanot muy eguet a coz botou, tr. «Je ne fais absolument pas cas de toi, (pas) plus que de vieux souliers.»

B. Adv. intens.

(1) Noazh-glan : tout nu.

●(1790) MG 201. nuah-glan ital en deur.

●(1862) JKS 414. paour-glez ha noaz-glann. ●(1890) MOA 70. Tout nu, tr. «noaz-glann.»

●(1921) DIHU 115 Genver 189. E tachen Cérisy, ur blénen vras nuah glan, / Lakeit a bep eil pén get hoarnaj milliget. ●(1921) DIHU 122 Eost 300. Trézein e hrè nezé ur vro ag en tistan / Rostet get en amzér, get un doñnen nuah glan / Dishéaol e nep léh, guéen erbet ér blénén.

(2) Paour-glan : très pauvre.

●(1854) MMM 104. erruet eo da vesa paour-glan, n'en deus mui pe-a-dra da fournissa d'ê zebauchou.

(3) Pounner-glan : très lourd.

●(1530) J p. 185a. an men en menez / So ponnher glan, tr. «la pierre de la montagne (…) qui est très-lourde.»

(4) Bout er baourantez-glan : être dans la plus grande pauvreté.

●(1908) CIG 285 11/10. memb a pe oent er beuranté glan, e vezé ret de Hroeiz paiein dalhmat, harz pé krev.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...