Devri

frouezh

frouezh

coll. –ioù

I.

A.

(1) Fruits.

●(1499) Ca 88b. Froez. g. fruyt. ●119a. [knoenn] g. noyau de prune ou daultre fruit. b. men a froez euel prunenn. ●(1633) Nom 66a. Fructus : fruict : frouez. ●Pomum : toute sorte de fruict bon à manger, & applani par dehors : pep seurt frouez mat da dibriff. ●67a. Pomum maturum, mite : fruict meur : frouez meür. ●69b. Nucleus : noyau : craoüen an frouez. ●95a-b. Arbor infelix, religione damnata : arbre sterile, qui ne porte point de fruict : guezen steril, pehiny na doucq quet á froüez. ●98b. Fructus : fruict : frouez.

●(1659) SCger 149a. frouez, tr. «fruict.»

●(1849) LLB 26. Ol er freh. ●624. Freh dous avel er mél. ●(1856) VNA 91. Mangez du fruit avec votre pain, tr. «Daibret freh guet hou para.»

►[avec marque du diminutif au pluriel] frouezhigoù

●(1633) Nom 71b. Bacca : menu fruict d'arbre comme de laurier : frouezigou munut eguis grun lorè.

(2) Dougen frouezh : porter des fruits.

●(1575) M 1127-1128. Yuez á quement guer, seder, á leuery, / Ma ne douc rez froez mat, da stat a trellaty, tr. «De plus, pour chaque parole, sûrement, que tu diras, / Si elle ne porte justement de bons fruits, ta condition sera troublée.» ●(1633) Nom 95a-b. Arbor infelix, religione damnata : arbre sterile, qui ne porte point de fruict : guezen steril, pehiny na doucq quet á froüez. ●95b. Arbor bifera : qui porte deux fois l'an : vn guezen á doucq froüez diu guez en bloaz.

●(18--) SAQ I 142-143. Red eo dougen frouez, dougen frouez mad, dougen frouez padus.

B. (Une) espèce de fruits.

●(1732) GReg 948a. Ces fruits ne valent rien, tr. «Ne dal tra ar froüezyou mâ.»

●(1860) BAL 295. an douarou mad a oa tro-var-dro, goloed a viniennou ac a bep seurt froueziou. ●(1880) SAB 252. froeziou mad, traou brao.

II. par ext.

(1) Produits de la terre.

●(1839) BSI 178. frouézou an douar.

(2) Abondance.

●(1920) FHAB Genver 194. e kouezje seiz bloavez kernez war ar vro hag a dagje seiz bloavez frouez a dlee dont en o rôk.

III. sens fig.

(1) Fruit, résultat.

●(1575) M 1127-1128. Yuez á quement guer, seder, á leuery, / Ma ne douc rez froez mat, da stat a trellaty, tr. «De plus, pour chaque parole, sûrement, que tu diras, / Si elle ne porte justement de bons fruits, ta condition sera troublée.» ●(1612) Cnf 15a. confession græt hep frouez.

●(1893) IAI 114. prezeget ive gant nerz ha frouez e kalz plasou.

►[empl. comme sing.]

●(1866) HSH 107. An Ebestel a brezegue an Aviel gant ur gouraich hac ur frouez admirabl. ●(1879) BAN 179. ober da entend an taolennou dirac ar bopl gant eur frouez estonus meurbed. ●(1894) BUZmornik 536. ho labouriou abostolik o tougen eur frouez burzuduz.

●(1907) KANngalon Du 538. ne dennont frouez ebed anezhi.

(2) Fruit, profit, avantage.

●(1612) Cnf 26a. Hac ouzpen nep so beneficet, so obliget da ober restitution ves an frouez receuet gantaff.

(1) Fruit, progéniture.

●(c.1500) Cb 29a. Brahaing / aliter grec na dougas nepret froez. gall. brehaigne non portant enfant. ●76b. [enguehentaff] Jtem fetus / a / um. g. plain de fruitz. b. leun a froiz. ●(1576) H 50. Suffocquer a froez humaen. ●(1612) Cnf 36a. ampeig an generation ha conception eues an frouez. ●(1633) Nom 10b. Fœtus : le fruict & portée de femme : an frouez ha coffat vn gruec.

●(1824) BAM 300. quemeret remejou evit coll he frouez.

(2) Descendants.

●(17--) CBet 334. Laret en deus e vije ramplisset / Gant-he ha gant ho freus, hor hadorio collet, tr. «Il leur a dit que par eux et par leur race, seraient occupés les sièges que nous avons perdus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...