Devri

foetal / foetañ

foetal / foetañ

v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Fouetter.

●(1576) Cath p. 16. an tirant carguet a furor agourchemenas ez vihe diuisquet ha gand scourgezou fouetet, tr. «le tyrant plein de fureur ordonna qu'elle fût dépouillée de ses vêtements et fouéttée de verges.» ●(1612) Cnf 33b. à dlé bezaff da quentaff crualamant fouettet.

●(1659) SCger 58a. flageller, tr. «foueta.» ●167a. fouetit ên quen na dihouado, tr. «fouettez-le tant que le sang en sorte.»

●(1905) KANngalon Genver 295. blansoni fouetou da foueta ac'hanomp.

►[empl. avec la prép. «evit»] Être fouetté.

●(1651) JK 17. c'huy so bet divisquet, / Dré ners an tirantet en noas evit foueta, tr. «qui avez été dépouillé / Par la force des bourreaux, nu, pour être flagellé.»

(2) Battre, corriger.

●(1790) MG 33. foëttal hou queah voès. ●83. hoant de foëttal é vugalé.

●(1856) VNA 113. il me battrait, tr. «ean em foêttehé.»

►absol.

●(1790) MG 134. corrigein ha foëttal e zou deu. ●146. mameu péré ne ouiant meid anjulial ha foëttal a glei hac a ziheu.

(3) Frapper.

●(1745) BT 332. hemp foaital er place gued é dreitt, tr. «sans battre le sol de ses pieds.» ●(1790) MG 346. me oai bet dihunét guet tri-taul morhol em boai cleuét foëttal ar me zaul.

(4) Vaincre.

●(1849) LLB 1377. En hani zou foetet e guita er vanden.

(5) Foetañ groll : jouer à la crosse.

●(1732) GReg 237b. Crosser, jouer à la crosse, tr. «fouëtta groll.»

B.

(1) Foetañ hent, bro, broioù : voyager, bourlinguer.

●(1857) CBF 17. pa vezer o foeta hent e vez digor ar galon, tr. «quand on bat les routes, on a bon appétit. ●(1867) MGK 17. mont da foeta broiou.

●(1908) FHAB Gwengolo 265. da vont da foeta bro. ●(1909) HBAL 49. ar memez bouroueller hon deuz kasset dija ac'haleze da foueta bro.

(2) Foetañ stal =

●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Foueta stal, tr. «se ruiner.» ●(1964) BRUD 18/31. Bremañ e hello foueta stal gant e goantiri, al labanetez !

(3) Dissiper (des biens).

●(1845) GBI I 554. Ewit ma foueto he holl vadou. ●(1847) SBI II 22. Goûd a ra ez ê fouetet, allas ! ma hol voyen, tr. «Il sait que j'ai fait danser helas ! tous mes écus. ●(1849) LLB 1190. Hemb monèt te foetal hou s-argand d'er foerieu. ●(1857) HTB 231. ar pez a foetjac'h o eva.

●(1907) AVKA 206. elec'h ma foetaz e oll stun oc'h ober gwall vue. ●(1908) FHAB Even 178. foueta arc'hant e kazetennou. ●(1913) PRPR 14. Foueta a reaz eul loden vraz euz madou e dad. ●(1935) ANTO 5. tuet da foueta gwenneien. ●(1947) YNVL 15. Ur mantr eo gwelout ar gumun o foetañ he gwenneien. ●16. klañv pa rank foetañ ul liard toull.

►absolt.

●(1907) AVKA 100. neb na dastum ket ganen, eo foeta e ra. ●(1952) BAHE 54/34. Paour a c'honez, paour a foet / Paour n'en deus ezhomm yalc'h ebet.

(4) Foetañ e zivaskell : battre des ailes.

●(1838) OVD 289. En eined, eit miret a gouéh ar en doar, e fouête dalh-mad ou divasquel. ●(1849) LLB 1737-1738. Ind (…) / e Fouèt ou divaskel, e ra lusk d'où diwhar.

II. V. tr. i. Foetañ ouzh udb. =

●(17--) VO 28. er mor é fouettal doh t'ai e ra un trous horribl : ne ùélér a bep-tu meit tarheriss.

III. V. intr.

(1) Faire claquer son fouet.

●(1903) ADBr xviii 347. Ha hi da fouetta.

(2) Se battre.

●(1913) HIVR 38. Ag en oed tinéran n'hum blijé meit é houren hag é foetal.

(3) (en plt de la pluie) Cingler.

●(1955) STBJ 44. ne vez ket plijus chom warni da jugudi pa foet ar glô.

(4) Foetañ er-maez : partir.

●(1867) FHB 134/237b. ober eun dro var he zeuliou ha foueta er meaz evit an disterra ma vezo scandalet. ●(1868) FHB 165/69b. Hag ar c'houitouz a fouet er meaz evel eul luc'heden.

IV. V. pron. réci. En em foetal : se battre.

●(1745) BT 324. é véaouein gued argand enn Dut vad ha martezé um foitale.» ●(1790) MG 53. disputal, hum foëttal e rér. ●(17--) TE 39. èl pe vai bet doh hum foëttal.

●(1825) COSp 60. un dein e hum foett guet un anemis ahurtet. ●(1841) IDH 42. Eurus hoah ma n'hum foêttant quet !

●(1903) JOZO 71. Izan er Skoarneg hag é voéz Mar-Uisant / E vé doh hum fouetal bamdé, par me hellant...

V.

(1) Foetañ bro : courir le monde.

●(1981) ANTR 35 (L) *Tad Medar. Pennaoued en deus eur bern rimadellou en eur foueta bro. ●101. Gand ar brezel, an dud o deus foueted bro. ●186. N'eus ked ano da vond da foueta bro pell diouz ar gear.

(2) Foetañ bouilhenn : fréquenter les chemins humides.

●(1883) IMP 72. mont da foueta bouillen.

(3) Foetañ e gorbilhenn : voir korbilhenn.

(4) Mont kuit evel ur c'hazh foetet : voir kazh.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...