Devri

dizeleiñ / dizoleiñ / dizoloiñ / dizoloañ / dizolo

dizeleiñ / dizoleiñ / dizoloiñ / dizoloañ / dizolo

v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Découvrir, ôter la couverture, le couvercle.

●(1659) SCger 40b. decouurir, tr. «disolo, p. oet.» ●87a. ouurir, tr. «disolo, p. et.» ●(1732) GReg 252b. Decouvrir, ôter la couverture d'une chose, tr. «Disolei. disolo. pr. disoloët. Van[netois] disoleiñ. disolo. ppr. disolet.»

●(1905) KANngalon Genver 307. Lod a ia da zizolei ar c'horf maro : he gaout a reont sklaset.

►absol.

●(1993) MARV xii 5. Neuze e tizoloas. «Me, gweled a rez, me 'zo o ribotad (…).»

(2) Dizeleiñ ar penn : se découvrir.

●(1857) CBF 62. Dizoloit ho penn pa'z it enn iliz, tr. «Découvrez-vous en entrant dans l'église.» ●(1883) MIL v. Ne zaluder ket heb dizolein ar penn.

B.

(1) Trouver qqc. qui était caché.

●(1903) MBJJ 123. dizoloan a reaz he zud an taer groaz.

(2) Découvrir (ce que l'on tenait caché, secret).

●(1612) Cnf 59b. an traezou cleuet gant an bellec en confession sacramental na galler bizhuyquen ho discleryaff nac ho disolo.

●(1790) MG 124. n'en dès meit Doué e ouair en treu e zou de zonnèt ; n'en dès ehué meit-ou e eèll disolein ér raug er-ré e zeli arrihue gueneoh.

●(1856) VNA 113. tu ne devrais découvrir ainsi les défauts de ton père, tr. «ne zeliehès quet dizolein èl-cé sieu ha dad.» ●(1874) FHB 491/161a. dizelei fallagriez enebourien ar relijion.

●(1925) BUAZmadeg 317. dizelei gevier ha finesaou an dud disleal. ●(1932) FHAB Here 417. Dizelei a ra an dud o fennou. ●(1936) PRBD 117. dizelei gwelloc'h klenved hoc'h ene.

(3) Découvrir, apercevoir.

●(1633) Nom 231b. Specula : beffroy, guet : vn dra euit disolò an pez á hallè donet.

(4) =

●(1907) BSPD I 247-248. gourhemen e hré disklériein ha dizolein ol disipled Jézus-Krist.

(5) Découvrir, montrer.

●(1916) KANNlandunvez 61/438. Mad eo goulskoude dizelei c’hoaz ar gouli, evit ma vezo koumprenet pegen euzuz eo, ha pegen necesser he barea.

C. Expliquer.

●(1907) AVKA 107. «Dizôloet d'im ar barabolen-ze, eme an diskibien.»

II. V. intr.

(1) (météorologie) Se découvrir.

●(1849) LLBg III 103. Er mor e zou douseit, en nean e zizolo.

(2) Apparaître (parl. d’un astre).

●(1849) LLB 1744. En heol é tizolein.

●(1900) ANDP 18. pa zizoloe al loar.

(3) (en plt de qqc. recouvert d'eau) Se découvrir.

●(c.1825-1830 AJC 2029. ar mor a voa o tisquen ar garec a disoloé.

●(1944) DGBD 111. gweleadoù mein a zizoloe d'an izelvor.

III.

(1) Dizoleiñ traoù ar c’had : voir gad.

(2) Dizeleiñ ar pod : voir pod.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...