Devri

diskolpañ

diskolpañ

v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Débiter par éclats, par copeaux.

●(1732) GReg 209b. Faire des copeaux, tr. «Discolpa. pr. discolpet.»

●(1872) ROU 82a. Détacher par éclat de bois, de pierre, tr. «discolpa.» ●(1876) TDE.BF 436a. Ar paotr a grog enn he vouchenn hag a ziskolp eur pennad mad anezhi.

●(1911) BUAZperrot 182. an tarziou mor (…) a deu a benn da zispega ha da ziskolpa dioutan [an torraod], eur pesiad bennak bep an amzer. ●(1920) AMJV 148. Diskolpa a ra, tam ha tam, an arched koad, ha dizelei a ra an arched ploum. ●(1977) PBDZ 773. (Douarnenez) diskolpiñ, tr. «débiter, tailler à la hache, par petits coups, en arrachant des copeaux.»

(2) Arracher (une branche).

●(1913) FHAB Meurzh 82. diskolpa eur bodig.

B. par ext.

(1) Découper en morceaux, fragmenter.

●(1926) FHAB C'hwevrer 68. o tiskolpa pastellou teo diouz eur mell tamm kig-moc'h. ●(1926) FHAB Meurzh 97. heman a ziskolpas eur pez bara. ●(1927) KANNkerzevod 4/7. en eur ziskolpa eur c'horniad [bara]. ●(1960) GOGO 228. (Kerlouan, Brignogan) On froisse le goémon et on le déchire pour en faire de petits morceaux : cela s'appelle «diskolpa ar bejin».

(2) Écarquiller (les yeux).

●(1870) FHB 301/314a. Ar barizianet, oc'h ho guelet, a ziscolpe ho daoulagad. ●(1889) ISV 350. Hor bigorneter a ziscolpe he zaoulagad dre ma zea, o clask guelet eur c'holibri bennag.

●(1909) KTLR 237. ar Roue bihan (...) a ziskolpe he zaoulagad.

C. sens fig.

(1) Dénigrer.

●(1911) SKRS II 128. ar re-man a goumanse da ziskolpa brud vad an nesa. ●(1925) BUAZmadeg 32. an heretiked hanvet Arianed, a ziskolpe tam ha tam levr ar relijion gristen.

(2) (en plt d'une langue) Très mal la parler.

●(1867) MGK 90. Gallek ha brezounek ive a ziskolpann.

●(1924) ARVG Eost 172. eun drue eo klevet ar peziou galleg a ziskolpont... ●(1942) VKST Du/Kerzu 197. ne ruziont ket o tiskolpa galleg hudur martoloded vezo pe chiminoed diskramailh.

(3) Diskolpañ tammoù bihan : lancer des piques, des pointes.

●(18--) SAQ II 103. atao dichikal, goapaat, kuiteal, dispenn, rei leac'h da gredi, danta, diskolpa tammou bihan...

(4) Diskolpañ bommoù : dire des bourdes.

●(1931) VALL 76b. dire des bourdes, tr. «diskolpa bommou.»

(5) Déconfire, tailler en pièces (une armée).

●(1732) GReg 251b. Deconfir, tailler en pieces les ennemis, tr. «Discolpa an adversouryen.» ●Charles Martel deconfît 375000 Sarrasins, tr. «Charlès Martel (Douë araucq) a ziscolpas hac a lazas try c'hant, pemzecq ha try-uguent mil Sarazin, o coll pemzecq cant dèn hepmuyquen.»

(5) Mettre en pièces.

●(1847) FVR 162. pere ne hellont nemet diskolpan hoc'h ineou.

II. V. intr.

(1) Se détacher par morceaux.

●(1907) FHAB Gwengolo 193. Araog ma teuas an heol eun dra bennag da galedi, an douar hag ar planedennou all a ziscolpas diouthan. ●(1923) KNOL 271. setu ar vein o tiskolpa.

(2) (en plt des nuages) Se dissiper.

●(1872) ROU 80a. Les nuages se déchirent. Le temps se relèvera, tr. «Discolpa a ra ar c'hoabr, sevel a raï an amzer.»

●(1919) KZVr 350 - 15/11/19. diskolpa, tr. «s'éclaircir (en parlant du temps, lorsque les nuages s'écartent, Loeiz ar Floc'h.»

(3) Se divertir, s'amuser de façon inconvenante.

●(1927) GERI.Ern 110. diskolpa v. n., tr. «se divertir, s'amuser (en mauvaise part).»

III. V. pron. réci. En em ziskolpañ : s'insulter.

●(1872) ROU 82a. En em ziscolpa, se dit de certaines tirailleries que se permettent entre elles des personnes mal élevées.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...