Devri

diskenn / diskenniñ .2

diskenn / diskenniñ .2

v.

I. V. intr.

A. (sujet : qqn)

(1) Descendre (d'un endroit où l'on est monté).

●(1456) Credo 11. Den inferne (lire : infernou) ez disquennas, tr. «Il descendit en enfer.» ●(1499) Ca 65b. Disquenn. g. descendre.

●(1732) GReg 273b. Descendre, tr. «Disqenn. pr. disqennet. Van[netois] disqenneiñ.»

●(1856) VNA 203. Descendez sans cérémonie, tr. «Dischennet hemb cérémoni.»

●(1903) MBJJ 244. Setu eün mad ar belek o tisken deus an auter. ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «descendre.» ●(1908) FHAB Here 314. araog m'eo diskennet a eas vad eus ar vezen.

(2) Descendre (d'un véhicule, d'une monture).

●(1732) GReg 273b. Descendre de cheval, tr. «Disqenn divar varc'h.»

●(1867) FHB 151/373a. Pa edont a drefu o tisken euz ho bagou d'an douar.

●(1925) BILZ 157. Koant meurbed e oa Janedig o tiskenn eus he c'harronz.

(3) Débarquer.

●(1580) G 132. Da portz Brahec ez tenn eno ez dysquenno, tr. «Il tend au port de Brahec ; c'est là qu'il descendra.» ●155. Dysquennomp dysaffar en douar, tr. «Descendons sans bruit sur terre.»

(4) Descendre (le long d'un chemin en pente).

●(1732) GReg 273b. Descendre la montagne, ou le chemin, tr. «Disqenn gad ar menez, pe gad an hent.»

●(1866) LZBt Gouere 159. o tiskenn gant eur c'hra hirr.

(5) Descendre (le long d'une corde).

●(1878) EKG II 133. N'em bezo nemed kregi enn-hi, mont a-ruz gant-hi [ar gordenn], ha goustadik e tiskennign.

●(1941) ARVR 44/4b. da ziskenn gant eur skeul-gordenn.

(6) Aller d'un endroit dans un autre.

●(1907) KANngalon Gouere 449. ar bilerien-guez, en eur zisken euz ar c'hoat d'ar vourc'h.

(7) Descendre (dans un creu, un trou).

●(1910) MAKE 12-13. Ha Kolaïg da (…) ziskenn er punz diwar bouez ar gorden.

(8) Diskenn er bez : mourir.

●(1911) BUAZperrot 110. alies an tad hag ar vamm, o devez ar rann-galon araok diskenn er bez. ●(1911) SKRS II 71. He enebourien 'zo diskennet er bez an eil varlerc'h egile.

(9) Descendre (dans un hôtel, etc.).

●(1857) CBF 22. E pe hostaleri e tiskennot-hu ? tr. «Dans quelle auberge descendrez-vous ?»

(10) Diskenn e goueled e galon, en-unan : se recueillir, rentrer en soi-même.

●(1877) EKG I 60. hag an hini koz, daoust hag hen a ziskenne e goueled he galoun ? ●(1878) EKG II 184. Ar guel euz a eur c'horf maro, a laka pep den da ziskenn enn-han he-unan. ●(18--) SAQ II 170. Diskennomp en hor c'haloun hon unan.

●(1907) PERS 308. disken ennhan he-unan, evit sonjal ervad ha pedi.

(11) fig. S’abaisser.

●(1876) TIM 80. crouéet doh limaj en Eutru Doué, da zischennein izelloh eid el lonnèd brutal.

B. (sujet : qqc.)

(1) Descendre en tombant.

●(1868) FHB 157/3a. An dolzenn [erc'h] a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken. ●(1868) FHB 183/211a. ar steriad tan a ziskenne dioc'h ar menez.

(2) (en plt d'un habit, des cheveux, etc.) Tomber, retomber, pendre.

●(1883) MIL 93. eur saro fanfarluchet a ziskenne beteg koublou an divesker.

●(1903) MBJJ 88. eur zæ lausk a disken d'ê betek o zreid. ●91. eur guchennad vleo a disken 'hed o ividik. ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz, a zisken eus pep-hini anê, e-giz eur c'hropad, eur bern bleuniou. ●(1913) FHAB Genver 18. e vleo melen ha frizet, a ziskenne var e ziouskoaz. ●(1938) CDFi 5 mars. Eun tok voulouzennet ledan a ziskenne d'ezan war e zaoulagad.

(3) (en plt de la voix) Descendre, passer de l'aigu au grave.

●(1903) MBJJ 236. Mes o mouez a zo moug : mont a ra war rauk kazi hep sevel na disken, hag a-stlej, koulz laret.

(4) (en plt d'un tas) Diminuer de quantité.

●(1908) FHAB Gwengolo 271. ha dezho da veza prest da goeza gant an astus, ar c'hrampoez-se ne ziskennint ket buhan.

(5) (en plt de la mer) Refluer.

●(1907) KANngalon Here 517. En eur zisken en izelvez, an dour-ze a lam etre ar c'herrek.

(6) (en plt de la nourriture) Descendre.

●(1902) PIGO I 44. Mes Herri e oa zerret e galon, na ziskenne netra ennan. ●(1921) FHAB C'hwevrer 44-45. Gant ar jistr, hep mui ken, ar pred ne zisken ket.

►par ext. Digérer.

●(1895) GMB 184. Pet[it] Trég[uier] ze ra disken ë boet, cela fait digérer.

(7) (en plt d'un liquide) Couler.

●(1867) FHB 113/71b. ar goad ne zisken ket kell lampr.

●(1907) FHAB Du 263. ar sev (...) a zisken dre ar blanten, dreist holl etre ar rusk hag ar c'hoat.

(8) (en plt de la pluie, la neige, etc.) Tomber.

●(1938) DIHU 330/195. Hag en toupenneu erh guen e zalh de zisken. ●(1961) BAHE 29/44. Daou pe dri devezh a-raok an Nedeleg e tiskennas plu-erc'h tev.

(9) (en plt des prix) Baisser.

●(1924) FHAB C'hwevrer 45. priz an traou o tiskenn.

(10) Provenir, dériver.

●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «provenir, dériver (a, de).»

II. V. tr. d.

(1) Descendre (une côte).

●(1924) BILZbubr 39/868. an ôtrou barner o tiskenn ar c'hra.

(2) Verser (à boire).

●(17--) BMa 1076. Disquennet dimp pep a vanne, tr. «Versez-nous chacun une goutte.»

●(1908) PIGO II 143. hag a reas d'ar jardiner disken peadra da gonforti ane. ●(1919) BUBR 8/207. Hag hen o tiskenn d'in eur c'hartad kafe tomm. ●(1963) LLMM 99/268. Edo bremañ ar vaouez-se o tiskenn mate, evaj ar vro e bolennoù he c’houvidi. ●(1974) TDBP III 205. Diskenn din ur veradenn, tr. « verse-moi une petite goutte »

(3) Abaisser, baisser.

●(1872) ROU 92. Descendez-le au niveau de l'autre, tr. «diskennit-e izelder egile.»

●(1955) STBJ 64. eur wetur amerikan warni eur gapotenn ler da zevel ha da ziskenn.

(4) (marine) Amener.

●(17--) ST 98. Diskennomp ar gweliou, tr. «amenons les voiles.»

●(1978) BZNZ 33. (Lilia-Plougernev) Al lien a veze diskennet un tammig ie memes tra, gant ur c'horn bihan.

(5) Faire descendre.

●(17--) TE 115. hi ou disquênnas dré ur fenestr.

●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. a., tr. «faire descendre.» ●(1935) DIHU 288/276. Goudé el lideu, éh oè diskennet er horv ér margaù.

(6) Faire couler.

●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «faire couler.»

(7) =

●(1938) DIHU 328/148. diskennet er sant diar é dousen. ●(1944) VKST Ebrel 110. Troet e oa ar baotred yaouank, evit klask o nerz, da ziskenn ar skeudenn diwar he sichenn.

(8) Diskenn bugale : avorter.

●(1973) BAHE 78/3. reiñ aotre d'ar merc'hed da ziskenn o bugale.

(9) (dom. militaire) Larguer (des armes par avion).

●(1978) BAHE 99-100/64. Un toullad devezhioù kent, o devoa klasket ar c’hirri-nij saoz diskenn armoù, met re deñval e oa an amzer ; ha ne wele ket ar garrnijourien an arouezioù a veze graet dezho diwar an douar gant pilioù elektrik.

III.

(1) Diskenn e gribenn da : voir kribenn.

(2) Diskenn war e skabell vihan : voir skabell.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...