Devri

deskiñ

deskiñ

v. tr.

I. V. tr. d.

A. [le compl. est qqc., une matière]

(1) Apprendre.

●(1499) Ca 65b. Disquiff. g. apprendre.

●(1838) CGK 32. Disqi o catekismou. ●(1856) VNA 153. Je ne demande pas mieux que d'apprendre le latin, tr. «Ne houlennan quet gùel eit disquein el latin.»

●(1904) DBFV 58b. diskein, deskein, v. a., tr. «apprendre (une leçon).» ●(1928) SAKO 27. e renkez deski gwirioneiou hon relijion.

►[empl. comme subst.]

●(18--) FHAB Du/Kerzu 1941)">ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100b). n’oa ket kreñv war an deski.

►absol.

●(1872) ROU 74. Pour apprendre il faut s'appliquer, tr. «Evit deski eo red aketi.»

●(1907) PERS 35. pell o teski ha buan da ankounac'had. ●(1921) PGAZ 18. he spered n'oa ket goall zigor ha poud oa da zeski.

(2) Deskiñ skiant : acquérir de l'expérience.

●(1554) Moeam 11. Eguit disqui squiant.

●(17--) EN 1001. da beb noaid etisquer sciend, tr. «à chaque âge on apprend de la sagesse.»

●(1872) ROU 67. Les médecins font des expériences aux dépens de nos vies, tr. «Ar vidisined a zesc skiant divar goust buez an dud.» ●(1884) FHB 15/114a. deski skiant bemdez diwar ho c'houst.

●(1941) FHAB Gouere/Eost 60. O redek an hentchou. lod a zeske skiant.

(3) Deskiñ spered = deskiñ kaout spered.

●(1969) LIMO 01 mars. «Hama, pitra a baotr, ne ouian get piu éh oh bet é tiskein spered, atao ne vank ket tead deoh».

(4) Deskiñ + v. : apprendre à + v.

●(1912) KANNgwital 121/215. hi a zesko d'ar plac'hedigou iaouank empeza ha ferra. ●(1915) HBPR 137. hag a zeske griat hag empezi d'ar plac'het iaouank.

(5) Enseigner.

●(1659) SCger 51a. enseigner, tr. «disqui.» ●(c.1680) NG 737. Me mes desquet dehou er mecher.

●(1821) SST ii. beah sourciable a hou disquein d'hou pugalé. ●(1882) BAR 221. o tiski ho c'hreansou d'ar vugaligou divar dro.

●(1904) DBFV 58b. diskein, deskein, v. a., tr. «enseigner.»

(6) (par influence du français) Apprendre, venir à savoir.

●(1926) DIHU 177/43. Diskein e hra a nebedigeu, Meliaù, é vezè ret de bear meùel, bamnoz adal er goén betag lein en trenoz, monet de hoarn er pedér dor.

B. [le compl. est qqn, un animal]

(1) Instruire, scolariser.

●(1849) LLB 219. El leanez ag en ti e zisk er vugalé. ●(1854) PSA I 7. Er henta devér enta en dès reit en Eutru Doué d'er vugulion spirituel, e zou disquein mad en dud.

●(1904) DBFV 58b. diskein, deskein, v. a., tr. «instruire.» ●(1909) KTLR 143. N'oun ket pinvidik awallac'h evit paea da zeski anezhan. ●(1911) BUAZperrot 24. Red eo deski ar vugale abalamour d'ezo da veza barrek da ober o zreuz.

(2) Deskiñ ub. d'ober udb. : apprendre à qqn à faire qqc.

●(1621) Mc 3-4. ha ma disquit do explica antieramant.

●(1790) MG 78. n'en doh quet bet désquét de leine. ●140. hui en désquou de foëttal é verdér. ●141. ind ou désq de bedein.

●(1838) CGK 34. An draze pautret o tisqo / Da vont da redec er c'hoajo. ●(1889) ISV 411. Va c'herent o deus va desket da veza kere.

●(1904) DBFV 58b. ou diskein ou diskein dehé de viùein, tr. «leur apprendre à vivre.» ●(1913) AVIE v. n'ou deskér ket mui de lén er livreu breton. ●357. disket ind de viret kement tra em es gourhemennet.

(3) Dresser.

●(1868) FHB 187/248b. eur scol evit deski kezek.

●(1905) HFBI 92. évit gallout sicour anézan, da zeski ar gazec yaouanc ou sar voitur. ●(1978) BRUDn 19/10. E giz-se, evel ma reer evid deski ar chas, e veze diazezet e pennou kaled ar Vretoned vihan eun emzistaol diwar ziviz.

(4) Faire acquérir de l'expérience (à qqn).

●(1903) EGBV 127. Er poénieu hag en trebilleu e zisk mab dén.

(5) M’ho tesko : je vais vous apprendre, vous allez entendre parler du pays, etc.

●(1986) PTGN 20. Kit 'tao, m'ho tesko !

II. V. tr. i. Deskiñ diouzh udb. : apprendre à se servir de qqc.

●(1911) BUAZperrot 53. Ez yaouank e teskas diouz an armou.

III. V. pron. réfl. En em zeskiñ gant ub. : recevoir l'enseignement de qqn.

●(1905) DIHU 1/12. kalz a dud iouank a é gornad hum dolpas tro ha tro dehou aveit hum ziskein get hou.

IV.

(1) Deskiñ d'e dad-kozh ober bugale vihan : voir tad-kozh.

(2) Deskiñ evel e bater : voir pater.

(3) Deskiñ udb. diwar ar grib : voir krib.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...