Devri

darn .2

darn .2

f., prép., adv. & pron. –où, –ioù

I. F.

(1) Morceau, partie.

●(1499) Ca 55a. Darn. g. partie. l. hec pars / tis. ●(1576) Cath p. 25. caffout vn darnic he relegou, tr. «avoir un fragment de ses reliques.»

●(1659) SCger 89a. partie, tr. «darn.» ●95a. portion, tr. «darn.» ●121b. tronçon, tr. «darn.» ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iii. partager tirer une part d'un tout, darnein, et cette part, sappelle un darn'. ●(1732) GReg 350b. Entamure, tr. «an darn quentâ. p. an darnyou quentâ.» ●432b. Fragment, tr. «Darn. p. darnyou. dargn. p. dargnou.» ●(1790) MG 74. eid alum prestoh en tan, turel e rér abarh un darn goleuèn. ●(17--) VO 143. darneu bouteilleu ha pladeu.

●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 83. darneu couh mangoërieu.

●(1927) GERI.Ern 91. darn f. (et V[annetais] m.), tr. «Pièce, morceau.»

(2) Un darn den : un bout d'homme, une demi-portion.

●(1906) HIVL 159. Er goal daul-zé arriùet get Gargam en des ean lakeit én ur stad truhek bras hag en des groeit anehou un darn dén, un dra hantér-varù.

(3) (cuisine) Darne (de poisson).

●(1732) GReg 242a. Dalle, tranche, ou morceau de poisson, tr. «Darn-pesq. p. darnyou-pesq, darnyou-pesqed.»

(4) Partie d'un tout.

●(1710) IN I 301. un darn vras eus o c'houstianç. ●302. un darn vras eus ar pec'hejou. ●319. un darn eus an arc'hant pehini a yoa er c'hoari. ●(1732) GReg 698a. Partie, portion d'un tout divisé, tr. «darn. p. darnyou. dargn. p. ou.» Van[netois] darn. p. ëu.» ●Une partie des biens, tr. «un darn eus ar madou.» ●721b. Piece, partie d'un tout, tr. «darn. p. darnyou.»

II. Prép.

A. Une partie de.

●(1557) B I 411. Darnn he esper antier he pridiry, tr. «ce qu'elle veut et ce qu'elle pense.» ●(1575) M 2785. Darnn an yoaou, tr. «Une partie des joies.» ●(1576) Cath p. 5. darn he tut, tr. «une partie de ses gens.» ●(1580) G 1178. darn o gloat, tr. «une partie de leur biens.»

●(1803) MQG 10. Disqüelet e meus dech, en nebeut a gomzou, / Qaliteou Margot ha darn he zalanchou.

B. Loc. prép.

(1) Darn a, eus : une partie de.

●(1530) J p. 20a. Da comps deoch huec darn am secret, tr. «pour vous communiquer tendre ment une partie de mes secrets.» ●53a. Darn a hanoch ha nedouch quet / Oll net parfet credet detry, tr. «vous n'êtes pas tous parfaitement purs, croyez-le bien.»

●(1868) KMM 216. Darn eus an Ebestel a oa er penn araog.

(2) Un darn a : une partie de.

●(1650) Nlou 549. Vn darn an glachar, han harell, tr. «une partie de la douleur et du tourment.»

●(c.1680) NG 873. un darnë ac er pou(enieu).

(3) Un darn : certains.

●(1868) KMM 55. Pe seurt sonj oc'h euz-c'hui o vont da un darn tiez ? ●(1879) BMN 222. Atao e vez cavet eun darn dud ha n'int mad nemet da c'hout hano er re-all. ●(1882) BAR 215. Caout a reomp e levriou scrivet gant tud santel eun darn traou burzudus meurbet. ●218. henvel ouz eun darn dud.

(4) Un darn : quelques.

●(1866) SEV 36. Eunn darn bloaveziou a-raok ma varvaz.

(5) Sorte, catégorie.

●(1867) MGK 56. Eunn darn merc'hedou zo a zalc'h huel ho banniel.

(6) An darn vuiañ a, eus / an darn vrasañ a, eus : la majeure partie de.

●(1732) GReg 733a. La pluspart, tr. «An darn-vuyâ. an darn-vuyañ.» ●La pluspart des hommes, tr. «An darn vuyâ eus ar bed. an darn vuyañ 'n dud.» ●La pluspart du temps, tr. «An darn-vuyâ 'n amser.» ●(1774) AC 25. an darn vuia eus an Deologianet. ●(1792) HS 255. el meï enn darn muihan ag er-ré e rér bermènn.

●(1834) KKK 38. ann darn vuia euz ann dud hoalet. ●(1868) FHB 183/213a. Ar steric vihan-ze a ia d'an nesk an darn-vuia euz ar bloaz. ●(1869) SAG 63. An darn-vuia anezho ho deuz danvez.

●(1903) MBJJ 40. An darn-vuian euz ar re 'zo implied war al lestr. ●45. ar stroez a c'holo an darn-vuian euz an enezen. ●(1910) MBJL 72. an darn-vuian eus ar bouchonno. ●305. Pevien Jerusalem a zo klaskerien an darn-vuian anê.

III. Loc. adv.

(1) Un darn : un peu.

●(1575) M 1952. Consideret vn darnn, peur cadarnn é barnou, tr. «Considérez un peu, bien résolument, ses jugements.»

(2) Pep un darn : entièrement.

●(1557) B I 416. Pep un darnn he dishouarnaff / Mar leueret diff a ry scaff, tr. «je vais me mettre immédiatement en devoir de la débarrasser de tous ses fers, si vous me le dites.»

(3) A-zarnoù : par séquences.

●(1938) DIHU 329/176. Un euriad hantér benak é koéh kanveu a zarneu ar er vorh. (...) de greisté ur stregennad aral.

IV. Pron. ind.

(1) Certains.

●(1530) J p. 5a. Darn a murmuras, tr. «malgré les murmures de quelqu'un.» ●(1576) Cath p. 26-27. darn ara douet pe hy a voue merzeriet gand maxentian pe gand maximien, tr. «Quelques uns doutent si elle a été martyrisée par Maxentien ou par Maximien.»

●(1659) SCger 99b. quelques vns, tr. «darn.» ●(1710) IN I 307. lacat evez ouz un extremite pe en hini e couez darn. ●(1727) HB 203. Darn a guemer ur scapulal. ●(1792) BD 700. darn o deus mado arvoalc'h, tr. «Certains qui ont assez de biens.»

●(1857) HTB 29. en hevelep ma vije goular ha rukunuz evit darn. ●(1880) SAB 175. darn a bergaledas en o falloni.

(2) Un darn : certains.

●(1732) GReg 771a. Quelques uns, quelques unes, tr. «un darn.»

●(1880) SAB 301. un darn ne glascont nemet en em disenoui.

(3) Darn zo : certains.

●(1909) BOBL 10 avril 225/1a. Eun dra bennag a vrein a zo en Franz, eme darn zo.

(4) Evel darn : comme certains.

●(1954) VAZA 75. n'omp na te na me briferien evel darn.

(5) Darn all : d'autres.

●(1838) CGK 12. Darn all n'int quet er vreuryès ac a garfe beza. ●(1846) BAZ 255. darn-all a soufre eur verzerenti cruel var ar chafodou. ●(1857) CBF 34. ha darn all a dud, tr. «et beaucoup d'autres gens.»

●(1907) PERS 334. darn all a sko ganthan. ●(1911) BUAZperrot 58. Nan, eme zarn all, dinam eo. ●316. darn all ha ne gavent ket Urban diouz o giz.

(6) An darn vuiañ, an darn vrasañ : la plupart.

●(1744) L'Arm 269b. La pluspart, tr. «Ann darnn muihan.» ●(1790) MG 76. en darn muiyan e ya de verhuel d'en hospitàl.

●(1907) FHAB Mae 96. An darn-vuia zo drouk-livet. ●(1927) GERI.Ern 91. an darn-vuia(ñ), an darn vrasa(ñ), tr. «la plupart.» ●(1955) STBJ 144. Met an darn vrasa a ranke tremen, hañv-c'hoañv, gant eun tamm bara zegal amanennet.

(7) Darn … darn… : certains … d'autres.

●(1710) IN I 155. darn en em laca da sicour ar re glàn, darn da sicour ar re baour, darn da brocuri an avançamant eus an Doctrin christen.

●(1903) MBJJ 45. darn en o c'hoaze, darn en o zav. ●53. darn moan, darn ledan ha don. ●204. darn o skrivan, darn o linenni. ●(1924) ZAMA 188. Darn a ouel, ha darn a gan : Ar bed a zo dudi ha poan ! ●(1924) BILZbubr 39/846. darn o c'hoari patati, darn all o c'hourenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...