Devri

chaokat / chaokañ / chaokiñ

chaokat / chaokañ / chaokiñ

v.

I. V. tr. d.

A.

(1) Mâcher, manger.

●(1633) Nom 20a. Dentes molares, maxillares : dents maschoires : dènt debreresou, an dent á iaoc. ●20a. Dent genuini, intimi : dents maschelieres : an dènt da iaocgat, da majourniff.

●(1659) SCger 77a. mascher, tr. «chocat.» ●136b. choquat, tr. «mascher.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mascher, tr. «chaquein, chuguein, chocat.»

●(1866) BOM 38. Bah ! chaked a vo patatez ! ●(1867) MGK 9. Chaokat kaol pe banez.

●(1904) DBFV 35a. chakein, chakal, chagein, v. a., tr. «mâcher.» ●38a. chokat, v. a., tr. «mâcher (Ch. ms.).» ●(1923) KNOL 280. Ar Rouf a zebre, a chaoke, hag a gorde boued. ●(1924) CBOU 2/30. chaokat eur fiezen bennak. ●(1983) PABE 32. (Berrien) chaka, tr. «mâcher.»

(2) [empl. avec la part. verb. «o»] Mâchouiller (sa pipe, etc.).

●(1910) MAKE 4. Kolaïg Dorndu, luduet e vutun gantañ, mes e gorn dalc'hmat o chakat etre e zent, a gendalc'h da vont gant e hent.

►absol. Chaokat goullo : ne rien manger.

●(1910) MAKE 51. Naoun du a zo deut d'in o chaka goullo abaoue ar mintin-man.

► absol.

●(1954) LLMM 42/13. gwech o chaokat hag o vandrouilhat, gwech o tarlonkañ hag o vabouzañ.

(3) Loc. verb. Chaokañ ha dichaokañ : toujours en train de mâcher.

●(1977) PBDZ 785. (Douarnenez) o chakiñ hag o tichakiñ e vez atav, tr. «il est toujours entrain de mâcher quelque chose.»

B. [empl. comme subst.]

(1) Mastication, mâchement.

●(1913) FHAB Mezheven 184. Gant dent fall, ar chaokat a vez fall.

(2) Le manger.

●(1871) CST 43. Ne da ket fall an eva ganeoc'h ; n'oc'h ket ker krenv war ar chaoka.

C. par ext.

(1) Chaokat e c'henoù : bavarder.

●(1929) EMPA 9. Hag evit klevet pôtred o chaokât o genou.

(2) Chaokat gerioù : bavarder.

●(1923) ADML 75. ne zaleaz ket re hirr goulskoude da jokat geriou gand e gamaladed.

(3) Bredouiller.

●(1877) EKG I 133. chaokat a ra eur ger bennag.

(4) Chaokat pateroù : débiter des prières.

●(1988) TOKO 62. arabad vo din chom da chakad paterou da Zant Anton.

(5) Prononcer (mal).

●(1867) MGK 91. rak chaokat famm a rea / Gallek ha brezounek.

(6) Fouler (linge).

●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. choka, tr. «fouler le linge en lavant.» ●ret eo choka start evit kanna mat.

D. sens fig. (en plt de qqn, de ce qu'il fait)

(1) Chaokat ub., udb. : médire de qqn, qqc.

●(1932) BRTG 74. chakein elsé tud a féson. ●(1935) ANTO 83. dre forz chaokat brud-vat o nesa !… ●(1936) DIHU 295/4. er ré ne ouiant nameit chakein pep labour groeit d'er réral.

►absol.

●(1877) FHB (3e série) 29/227b. Ar gazeten Le Morlaisien, ne ehan da jaogat enep ar veleien.

►absol., par ext. Parler de tout et n'importe quoi à plusieurs ; bavarder.

●(1867) MGK 22. AR big a-vad, o ragachat, / A dorre pennou tud ann ti. Ne baouezet ket da chaogat.

●(1909) KTLR 145. Neuze, avad, an haillounet bihan a en em lakeaz da chaokat.

(2) Chaokat brud ub. : défaire la bonne réputation (de qqn).

●(1929) DIHU 215/270. Hag Elen de chakein brud Rozali par ma hel.

(3) Dépenser.

●(1903) JOZO 19. chakein blank ha blank hé zammik lod danné !… ●(1937) TBBN 67. monet de chakein argand. ●(1980) LIMO 19 juillet. Buan e vè chaket ur villeten a zeg liur.

(4) Froisser. cf. jogañ

●(1983) PABE 32. (Berrien) choka, tr. «froisser.»

II. V. intr. Bavarder, babiller.

(1) Bavarder, babiller.

●(1890) MOA 135a. Babiller, tr. «chaogat.»

III. V. tr. i. Chaokat war udb. : mâcher qqc.

●(1910) MAKE 7. en eur chaka gwasoc'h c'hoaz war e grampouez. ●9. ar bempved krampouezen ema breman o chaka warni.

IV. V. pron. En em chaokat.

(1) V. pron. réfl. S'inquiéter.

●(1879) ERNsup 151. 'n on chakat, se faire de la peine, St-M[ayeux], Pleud[aniel].

●(1910) YPAG 3. Mes bah ! ne dalv ket d'in 'n em chakat ! ●(1913) KOME 11. Dalv ket 'n em chakat !… ●(1952) LLMM 30/49. N'a ket d'en em chaokat, Togn.

(2) V. pron. réci. S'engueuler.

●(1964) LLMM 107/413. Gouvezout a rae ne veze ket trec'h pa 'n em chaokent, e wreg hag eñ.

V.

(1) Chaokat e stec'henn : voir stec'henn.

(2) Chaokat e c'houstell : voir goustell.

(3) Chaokat e stripoù : voir stripoù.

(4) Chakañ e vrid : voir brid.

(5) Bezañ klevet o chakañ laou : voir laou.

(6) Chakat e hent : voir hent.

(7) Chakañ kelien : voir kelien.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...