Devri

bev .1

bev .1

adj.

I. Attr./Épith.

A. (en plt de qqn)

(1) Vivant, vif.

●(1499) Ca 107b. Hanter beu. g. demy vif. ●(1530) J p. 148b. Pe ef so beu pe nac eu quet, tr. «s'il vit encore ou s'il est mort.» ●(1575) M 2472. beu ha seuen, tr. «vivants et forts.» ●(1612) Cnf 72b-73a. an holl christenyen hoæz beuff.

●(1659) SCger 131a. beo, tr. «vivant.» ●(1710) IN I 221-222. An dour memes, peguer fresq bennâc e c'halle beza en ur pot pe en un dra-all, an-dal ma vez touchet gant ur mil-beo bennâc, ne ell quet conservi pell e frescadurez. ●(1727) HB 554. da varn an oll quen beo quen maro.

●(1856) VNA 99. A-t-elle encore ses père et mère ? tr. «Hà bihue-é hoah hé zad hac hé mam ?»

●(1904) DBFV 23b. biù, béù, adj., tr. «vivant.»

(2) Da zen bev : à personne.

●(1783) BV 1189. da den beou nemerdon er rouantelles man.

B.

(1) Bev-pesk : bien vivant.

●(1935) NOME 123. Izidor a zo beo pesk.

(2) Bev-kann : bien vivant, tout vif.

●(1970) GSBG 91. (Groe) bew kan, tr. «tout vivant.»

(3) Bev-kloz : bien vivant, tout vif.

●(c.1718) CHal.ms iv. tout uif, tr. «biu' clos.»

(4) Bev-kel : bien vivant, tout vif.

●(1904) DBFV 125b. biù-kel, tr. «tout vif, vivant.» ●(1907) VBFV.bf 38b. biù kel, tr. «tout vif.» ●(1927) GERI.Ern 45. tout vif, tr. «V[annetais] biù-kel.» ●(1939) ANNI 8. Deu rohan a zigorded en doè goaf Siefrid, ha brelimet biù kel e oè er varùen anehi.

(5) Bev-kaer : bien vivant.

●(1860) BAL 101. beo-caer ac euruz da viken.

(6) Bev-buhez : bien vivant.

●(1867) MGK 10. Kemend zo beo-buez, ker koulz bihan ha braz.

●(1876) TDE.BF 44b. Beo-buez, adj., tr. «Plein de vie.»

C. (en plt de qqc.)

(1) Vivant, animé.

●(1940) DIHU 352/146. komzereh amiapl ha biù.

(2) Aod vev : grève vive, partie de la grève que la mer couvre à chaque marée.

●(1962) TDBP II 21. Ar garreg-se a zo en aot véo, tr. «ce rocher-là se trouve dans la grève vive (dans la partie du rivage que la mer couvre et découvre à chaque marée.»

(3) Douar bev : terre fraîchement labourée.

●(1962) TDBP I 41. Pa 'z an war an douar béo am-bez poan e pennou ma daoulin, tr. «quand je vais sur la terre vivante (fraîchement labourée), j'ai mal aux genoux.»

(4) Douar-bev : terre glaise.

●(1732) GReg 225b. Courroy, ou, corroy, terre glaise dont on garnit les fontaines, les canaux pour retenir l'eau, tr. «Van[netois] doüar biv.» ●917b. Terre glaise, tr. «Van[netois] doüar biv.» ●(1744) L'Arm 16b. Argile, tr. «Douar bihuë. m.»

●(1904) DBFV 23b. doar biù, tr. «terre glaise.»

(5) Roc'h, roc'hell vev : roc vif.

●(1903) MBJJ 326. Kleuzet eo ive 'barz ar roc'hel beo. ●327. taer daul ven kleuzet 'barz ar roc'h beo.

(6) (en plt d'une source de lumière) Allumé.

●(1855) MAV 48. Beo he goulou.

●(1942) DIHU 372/85. ur ouleuen biù geton.

(7) (Foie) vive.

●(1790) Ismar 12. ur Fé bihue.

●(1894) BUZmornik 696. eur feiz beo.

●(1910) MAKE 50. eun den a feiz beo e oa. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 84. eur brezoneg beo.

(8) Glaou-bev : braise.

●(1732) GReg 152a. Charbon allumez, tr. «Glaoü-beo.»

●(1904) DBFV 23b. gleu biù, tr. «braise.»

(9) Raz bev : chaux vive.

●(1633) Nom 139. Calx viua : chaux viue : raz beu.

(10) Mammenn vev : source vive.

●(1505) Vc 7. Mammen beff, tan ac carantez, tr. «Source vive, feu et amour.»

(11) C'hwez-bev : trempé de sueur.

●(1906) BOBL 22 septembre 105/2f. Mar d'eo c'houez-beo ar marc'h, kemerit eur spoue ha goualc'hit-hen deuz ar c'hil d'an tailler.

II. Adv.

A. Adv. intens.

(1) Ruz-bev : rouge vif.

●(1732) GReg 137a. Carmin, tr. «Lyou ruz-beo. carmyn.»

●(1878) BAY 20. ru biw, tr. «rouge vif.»

●(1904) DBFV 23b. ru biù, tr. «rouge vif.» ●(1909) FHAB Meurzh 73. e kreiz an tan rû beo. ●(1973) SKVT II 61. kanetennoù ruz-bev ar boued-naered.

(2) Sklaer-bev : très clairement.

●(1906) FHAB Gwengolo/Here 327. merket sklaer-beo.

(3) Kontrol-bev, disheñvel-bev : complètement différent.

●(1867) FHB 139/275b. ar zant a guemer eun hent control-beo. ●(1868) FHB 159/20b. e tremene eun dra dishenvel-beo euz ioul hag euz c'hoant an tad.

(4) Heñvel-bev : tout à fait semblable.

●(1902) PIGO I 190. henvel-beo an eil ouz egile.

(5) Fresk-bev : tout frais.

●(1907) VBFV.fb 45b. frais, tr. «fresk-biù.» ●(1909) BROU 240. (Eusa) Fresk-beo, tr. «. On prononce peo, par attraction du k.» ●(1911) BUAZperrot 198. deuet da veza fresk beo. ●(1920) AMJV 60. e oue kavet korf ar Sœur Seraphin fresk-beo c'hoaz. ●(1925) FHAB Mae 186. eo fresk-beo roudou ar Zent enni.

(6) Kriz-bev : tout cru.

●(1732) GReg 238b. Tout cru, tout à fait cru, tr. «Criz-beo.»

(7) Noazh-bev.

●(1732) GReg 663b. Nu comme on est sorti du sein de sa mere, tr. «Noaz-beo.»

●(1878) BAY 20. nuah biw, tr. «nu vif, tout nu.»

B.

(1) A-enep-bev : totalement opposé.

●(1936) PRBD 62. Met ar pec'hed a zo eneb beo d'ar c'heuz.

(2) A-zevri-bev : pour de bon.

●(1877) FHB (3e série) 33/259b. an aotrou Bismarck a stagfe ganeomp a zevri beo.

(3) En noazh-bev : tout nu.

●(14--) Jer.ms 230. Querz hennoaz en noaz beu ha deux breu en geudet, tr. «Marche ce soir tout nu et viens vite dans la cité.»

●(1732) GReg 663b. Nu comme on est sorti du sein de sa mere, tr. «Noaz-beo.»

●(1862) JKS 380. va c'horf enn noaz-beo. ●(1878) BAY 20. nuah biw, tr. «nu vif, tout nu.»

C. E bev, en bev, er vev : vivant, vif.

●(1766) MM 240. biquen mui ner guelimp er veo ! tr. «Jamais plus nous ne le verrons en vie.» ●(17--) SP I 873. bean en bew qinied, tr. «à être écorché vif.»

●(1866) SEV 164. devi e-beo war an douar.

●(1902) PIGO I 175. Barnet oun da vean debret en bê gant al loen didrue-man. ●(1907) BSPD I 87. loskein er santéz é biù.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...