Devri

bete .1

bete .1

prép. & conj.

I. Prép.

A. spat.

(1) Jusque.

●(1633) Nom 116b. Tibialia : chausses basses, chausses iusqu'au genoüil : lezrou isel bettè pen an glin.

●(1766) MM 689. planta he doc pete he zaoulagat, tr. «se cale le chapeau jusqu'aux yeux.»

●(1844) LZBg 69. Deja er brézélaour, hanùet en hardéhan ag er ré hardéh, en doé groeit dégass d’ein beta Castel-Hall e huellan marh.

●(1904) DBFV 22a. bet, betag, beta, bita, bidik, prép., tr. «jusque, jusqu'à.»

(2) Bete keit-mañ : jusqu'ici.

●(1857) CBF 13. pa'z ounn deut bete keit-man, tr. «puisque je suis venue jusqu'ici.»

B. temp.

(1) Pe vete peur : d'ici à quand.

●(1659) SCger 99a. d'icy a quand ? tr. «pe vete peur ?»

(2) Pe vete keit : jusqu'à quand.

●(1857) AVImaheu 68-69. pé veté quéit e vein-mé guet-n'oh ? Pé veté quéit e vein-mé goanvus a han-oh ?

C. sens fig. Ned an ket bete keit-se : je ne vais pas jusque là.

●(1869) SAG 51. Ho, nan, autrou ; ne dan ket bete keit-ze.

II. Loc. conj. Bete ma : jusqu'à ce que.

●(1633) Nom 238b. Limes decumanus : chemin traversans les terres du leuant vers le soleil couchant : an hent á tremen an douarou á seu an eaul bettè maz af da cousquet.

●(1727) HB 91. Bete ma tûas d'o dilaç a-c'hano.

●(1860) BAL 228. Tereza a lavaras (…) ar memes poz bete ma vancas mouez dezi. ●(1865) LZBt Gouere 8. bete ma vin asdalc'het gant ar Vandarined.

►[form. comb.] (1)

S1 em bete

●(1865) LZBt Gouere 19. Pa deuaz em bede ar c'helo euz ma daonedigez d'ar maro.

●(1907) AVKA 7. A belec'h ar c'hras-ma d'in, ma teu em bete mam ma Aotro ? ●263. pa oan er prizon, oc'h deut em bete !

S3m en e vete

●(1907) AVKA 53. Pac'h arrujont en e vete. ●219. Med deom en e vete.

S3f en he bete

●(17--) CT Acte II 706. me a ÿa ne bete, tr. «je vais la rejoindre.»

●(1848) SBI I 158. Kerz 'wit-on 'n hi bete, tr. «Va pour moi jusqu'à elle.»

P1 en hor bete

●(1907) AVKA 10. diskenn deus hulder an env en on bete.

P2 en ho pete

●(1907) AVKA 127. graet mac'h in en o pete dre ar gwajo.

►[form. comb.] (2)

S1 ma bete

●(1741) RO 3215. donnet prontamant ma bette. ●(17--) SP I 826. bean deut ma bete. ●(17--) BMa 1666. Groet dam priet dont ma betté, tr. «Faites venir mon épouse à moi.»

●(1848) SBI I 190. Digasset ma dous ma bete, tr. «Conduisez ma douce jusqu'à moi.»

S2 da vete

●(1741) RO 5184. donet prest da uetez.

S3m e vete

●(1792) BD 3074. demp hardiamant evette. ●(17--) SP I 1004. mo caso e vete. ●(17--) CT p. 4. a diemen guieltas da donnet evette, tr. «mande à Gildas de venir le trouver.»

●(1862) BSH 23. E redan e vete.

S3f he bete

●(1957) AMAH 244. en ur ger an holl danvezioù he devoa ezhomm diouto, ha kas a reas va zad da gemenn mañsonerien ha toerien d’he bete.

P1 hor/hon bete

●(1792) BD 2. da donnet hon bete. ●(17--) SP iii 441. da donet hon bete.

P2 ho pete

●(17--) EN 2372. An tad santel ar pab am digas o pete. ●(17--) SP i 459. ezon deut ho pete.

P3 o bete

●(c.1825-1830) AJC 5042. moned a ris o bete.

►[form. comb.] (3)

P1 bete dimp

●(1903) MBJJ 56. komzo hag a deu bete d’imp.

►[form. comb.] (4)

S1 d’am bete

●(1954) VAZA 144. Dont a reas diouzh tu d'am bete.

S3f d’he bete

●(1954) VAZA 41. Meur a wech e teuas he fried hag he mamm d'he bete.

S3m d’e vete

●(1954) VAZA 147. Ne oamp ket c'hoazh erru e Dukark, e c'hourc'hemennas din ar c'habiten pediñ an Aotrou Farigoul da zont d'e vete.

P1 d’hor/hon bete

●(1954) VAZA 151. An deiz kentañ goude koan, e teuas d'hor bete. ●(1963) LLMM 99/269. Aner eo dimp gortoz an Iskariotez-se, e vlejas ar jeneral Arequipa ; ne zeuyo ket d'hon bete.

P2 d’ho pete

●(1887) KTB.llmm 5/24. Neuze e tapo krog en ur skeul evit mont d'ho pete.

P3 d’o bete

●(1961) LLMM 86/150. Pa gerzhas d’o bete eil gabiten al lestr e lavaras dezhañ ar gwernier Parker.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...